Terug naar hoofdinhoud

Algemeen

PGM Open Event 2025

Event 2025

PGM Open Event 23 september 2025

Thema: "Dans met de tijd"
Programma’s als voortdurende balanceeract in tempo 

We leven in een dynamische tijd, vol van ingewikkelde veranderopgaven. Denk aan veiligheid, duurzaamheid, bestaanszekerheid, digitalisering, migratie, ... Spannend, en ook een mooie uitdaging: aan welke opgaven moeten we als organisatie onze tijd besteden en hoeveel kunnen we er tegelijkertijd aan? Hoe maken we tijd om de gekozen opgaven goed neer te zetten? Tijd, en dan vooral het grote gebrek eraan, is één van de meest gehoorde obstakels bij het werken aan programma’s en verandering.

Hoe vind je daarin je weg als programmamanager, programma-eigenaar, programmateam, veranderaars? In de drukte van alledag lijkt tijd soms een ongrijpbare tegenstander. 

Manieren van werken die passen bij déze tijd, verschillen van wat voorheen werkte of wat straks effectief zal zijn. In een wereld die nooit stilstaat, ben je als programmamanager de choreograaf van deze dans met de tijd. Hoe geef jij vorm aan die dans en maak je van jouw programma een succes in een continu veranderende wereld?

Net als in de voorgaande uitvoeringen van het PGM Open Event zullen we ook dit jaar het thema vanuit allerlei invalshoeken verder uitdiepen.

Hieronder vind je informatie over de sessies en sprekers (je kunt en hoeft je vooraf niet in te schrijven voor een sessie).

    Programma:
    09:45 - 10:00   Start event
    10:00 - 11:00   Eerste ronde sessies
    11:15 - 12:30   Plenair / key-note
    12:30 - 13:15   Lunch
    13:15 - 14:15   Tweede ronde sessies
    14:15 - 14:45   Pauze
    14:45 - 15:45   Derde ronde sessies
    16:00 - 17:00    Plenair / end-note
    17:00 - 18:15   Borrel met happen

Locatie: deFabrique, Westkanaaldijk 7, 3542 DA Utrecht

Informatie thema

Algemene Voorwaarden

Wij zijn de tijden (Keynote)

Marjan Slob (Filosofe, Publiciste en Denker der Nederlanden 2023 - 2025 )

De tijden zijn in tijden niet zo onzeker geweest. Nederland staat voor grote uitdagingen, waar programmamanagers elke dag met hart en ziel aan werken. Intussen wiebelen de structuren en slinken de middelen om die uitdagingen aan te gaan. Hoe houd je je staande als je de tijd tegen lijkt te hebben? Door ‘bij de problemen te blijven’, zal Marjan betogen. Door in verbinding te blijven met dat wat daadwerkelijk aan de hand is. Door waarnemingen te laten prevaleren boven modellen. De praktische wijsheid die dat vergt van jou als programmamanager, maakt dat je licht op de voeten kunt blijven staan en je weg kunt vinden in onzekere tijden. Waarbij de woorden van Augustinus een baken kunnen zijn: ‘Wij zijn de tijden. Zoals wij zijn, zijn de tijden.’ Drs Marjan Slob is spreker, schrijver en filosoof. Als voorlaatste Denker der Nederlanden bracht zij de afgelopen tijd in veel vormen en voor verschillende publieken de schoonheid en het belang van filosofie over het voetlicht. Jarenlang werkte zij achter de schermen als zelfstandige voor denktanks als het Planbureau voor de Leefomgeving, de staf Deltacommissaris, het Rathenau Instituut en de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Zij publiceert in tal van media, zoals Filosofie Magazine, de Correspondent en de Volkskrant, waar zij jarenlang een column had op de opiniepagina’s. Marjan schreef ook vrij werk, waaronder Hersenbeest (winnaar van de Socratesbeker) en De Lege Hemel (winnaar van de J-Greshoffprijs).  


Dansen met de tijd (Endnote)

Peter Rombouts (Organisatie- en veranderkundige en danser bij Inter Motion)

Peter Rombouts sluit de dag af met de vraag hoe fysiek tijd eigenlijk is. Hij neemt ons mee in een slot waarin hij reflecteert op de dag en zijn perspectief op tijd in organisatie- en verandervraagstukken deelt. Dat doet hij vanuit zijn achtergrond als drievoudige wereldkampioen Argentijnse Tango én als organisatie- en veranderkundige. Hij werkt hierin niet met de metafoor van de tango maar met de parallel, dat wat in beide werelden gelijk is. Zo gaat hij in op hoe het ‘construct organisatie’ je soms collectief weghoudt bij wat ook alweer de bedoeling was, hoe we als mens meerdere vormen van intelligentie hebben maar er maar een aantal inzetten en zoekt hij naar het belang van vrije ruimtes en improvisatie om te komen tot werkelijke nieuwe taal en perspectieven. Door dit alles loopt de vraag: wat betekent het om in organisaties te dansen met de tijd? Thema’s als vertragen en versnellen, de tijd even laten wegvallen, dansen op het ritme of de melodie van een organisatie, spelen met ritmes. Het komt allemaal voorbij. Tot slot neemt hij ons mee in een eenvoudige vraag: ligt het verleden achter ons en de toekomst voor ons? Of zit het toch net anders? Drs Peter Rombouts MCM is organisatie- en veranderkundige en drievoudig wereldkampioen Argentijnse Tango. Hij heeft een eigen bedrijf onder zijn eigen naam, is partner bij The Curiosophy Collective en partner bij Musework. Centraal in al zijn werk is het verbinden van de wereld van de kunst met organisatievraagstukken. Peter is daarnaast docent aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en redacteur bij het tijdschrift Waardenwerk. 


Portfoliomanagement en de ‘kunst van het weglaten’

Edwin Akkermans (Portfoliomanager bij gemeente Haarlemmermeer)

Vrijwel alle organisaties ervaren elke dag de strijd tussen doelen enerzijds en beschikbare tijd anderzijds. Een belangrijke, en veel te weinig gestelde, vraag is dan: welke projecten en programma’s doen we niet? Veel bestuurders en directies lopen weg voor die keuze of hebben niet de informatie om te kiezen. Als programmamanager ervaar je daarvan de consequentie: wedijveren om schaarse middelen. Portfoliomanagement geeft bestuurders en directies de informatie om te prioriteren en te kiezen. En er zo voor te zorgen dat strategische doelen wel kunnen worden behaald, door de benodigde capaciteit beschikbaar te maken voor de programma’s en projecten die er daarbij echt toe doen. Voor programmamanagers heel relevant dus. Edwin Akkermans heeft een eigen(wijze) visie ontwikkeld op portfoliomanagement. Het portfoliospel ProLemma® speelt daarbij een belangrijke rol. Het spel laat deelnemers op een leuke en laagdrempelige wijze het belang en de waarde van portfoliomanagement ervaren. Je krijgt de nodige inzichten om te kiezen en te sturen en gaat zo steeds beter de ‘kunst van het weglaten’ beheersen. Edwin neemt je mee in zijn ervaring binnen de gemeente Haarlemmermeer en zal enkele fragmenten van het spel interactief spelen. 


Systemisch werken met ritme, wendbaarheid en prioriteiten in programma’s

Saskia van Weeren (Eigenaar Artodidacto) en Jessica Curta (Eigenaar Transitiedoener)

Een programma is geen lineair proces, maar vraagt om continue afstemming tussen versnelling en vertraging, tussen actie en reflectie. Wie of wat bepaalt of bepalen daarbij het tempo en het ritme? Welke onzichtbare systemische krachten spelen een rol in hoe je omgaat met tijd en prioriteiten? In deze sessie ontdek je welke (vaak onbewuste) prioriteiten en ritmes een programma beïnvloeden. Door middel van systemisch werk verkennen we hoe deze factoren invloed hebben en hoe je hier bewuster mee om kunt gaan. Dit biedt nieuwe inzichten in hoe je als programmamanager effectiever kunt bewegen binnen de dynamische context van een complexe (maatschappelijke) opgave. Dat doen we onder meer gevoed vanuit het werken aan programma’s rond transitieopgaven in duurzaamheid, als programmamanager en -adviseur. Onze ervaringen met systemisch werken binnen programma’s hebben ons geleerd bewuster om te gaan met tijd, ritme en prioriteiten in dat soort complexe opgaven. Je kunt een eigen casus inbrengen of deelnemen aan een casus van een andere deelnemer, om te ervaren hoe systemisch werken een waardevolle aanvulling kan zijn op programmamanagement. 


AI: van handige versneller in je programma naar je toekomstige baas!

Jethro Geelen (Programmamanager / Innovatie-adviseur bij InnovatieStarters)

Je plannen nog handmatig schrijven, notulen zelf uitwerken of trouw je excelsheets bijhouden? Dat is alsof je de wegenkaart over je autonavigatiesysteem hebt gehangen. In deze interactieve bijdrage stappen we vol overtuiging in het tijdperk van slimme samenwerking met kunstmatige intelligentie. Want AI is al lang geen hype meer, geen trucje, en zeker geen bedreiging. Het is je nieuwe collega – die 24/7 beschikbaar is, niet moppert en razendsnel werkt. Je ontdekt hoe AI je helpt om als programmamanager sneller, slimmer én creatiever te werken. Wat zijn de tools van vandaag (die er tijdens het event weer heel anders uitzien dan we op het moment van schrijven kunnen bedenken)? Hoe communiceer je effectief met AI (spoiler: het lijkt verdacht veel op samenwerken met échte collega’s)? En wat betekent dit voor jouw vak van programmamanager in 2030? Met scherpe stellingen, humor en realistische toekomstbeelden zet ik je aan het denken. Ik laat je daarbij liever een beetje verward achter, dan onbewogen. Verwacht een bijdrage vanuit ervaring, want ik ben niet alleen innovatieadviseur, maar ook programmamanager, bijvoorbeeld bij het programma Anders Werken in de Zorg. Durf jij je werk opnieuw uit te vinden?

Disclaimer: Ook deze tekst is – uiteraard – samen met AI geschreven.


Doe als een ontwerper en neem een voorsprong door stilstand

Jessy van Os, Kristel Kerstens (KO-founder & social designer bij KO social design) Marcel van Sprang (Projectmanager digitalisering (DE STAP naar gezonder)

In deze sessie maak je kennis met tools uit de ontwerpende aanpak (design thinking) om in een vroeg stadium van je programma het perspectief van belanghebbenden bij een programma helder te krijgen. Deze tools hebben een activerend en creatief karakter. Ze zetten je in beweging en helpen je om beweegredenen, dromen, ambities en behoeften van belanghebbenden boven tafel te krijgen. Het thema 'Mentale gezondheid’ staat centraal in de sessie. Wij werkten samen met Marcel van Sprang, programmamanager bij GGzE, aan deze opgave. We delen onze ervaringen om te illustreren hoe de ontwerpende aanpak helpt om een programma goed van de grond te krijgen. Die aanpak kan wellicht voelen als vertragend, maar helpt het programma juist te versnellen vanuit een stevige basis. Daarnaast staan we stil bij de eigen perspectieven van de deelnemers aan de sessie op het thema mentale gezondheid. Een uitdagend thema om met elkaar over te praten. Want hoe start je het gesprek hierover op een veilige en laagdrempelige manier? En hoe kun je in korte tijd (een uurtje) de diepte in met elkaar? Je maakt kennis met onze creatieve gespreksstarters die hierbij helpen. 


Ritme en richting in een razende wereld

Ron de Graaf (Leading Professional Energietransitie & Governance bij Haskoning) en Ellen van der Heijden (Senior adviseur bij Provincie Noord-Holland)

Tot medio 2035 is er in grote delen van Noord-Holland schaarste aan toegang tot het elektriciteitsnet (netcongestie). Dat heeft flinke gevolgen. De maatschappelijke onrust over die schaarste gaat de komende jaren sterk toenemen. We lijken de grip kwijt te raken. De opgave is om de netcongestie met prioriteit aan te pakken. Een belangrijk onderdeel van de oplossing vormen energiehubs. Bedrijven of bewoners werken daarbij samen in een gebied om opwek van duurzaam opgewekte energie en de vraag in balans te brengen, zowel in de tijd als op locatie. Er is dus perspectief. Maar zo'n energiehub opzetten vraagt veel tijd en bovenal vertrouwen in elkaar. Hoe creëren we de rust om dit vertrouwen op te bouwen? Hoe houden we de stip aan de horizon vast? En hoe bouwen we aan de weerbaarheid en wendbaarheid om met alle druk vanuit politiek en samenleving om te kunnen gaan? Ambtelijk opdrachtgever Ellen van der Heijden (Provincie Noord-Holland) en programmamanager Ron de Graaf (Haskoning) nemen je mee in de opbouw en begeleiding van het Stimuleringsprogramma Energiehubs Noord-Holland. In het met elkaar zoeken naar een hoopvolle richting en het vinden van het goede ritme.


Tijd als verandervijand of verandervriend voor programma’s?

Kilian Bennebroek Gravenhorst (Veranderkundige bij PlusPulse) 

Tijd is een paradoxaal begrip. We hebben het niet en we kunnen niet zonder. Hoe dan? Het is een puzzel waar we allemaal mee te dealen hebben wanneer we aan programma’s en aan verandering werken.  Verandering lijkt nodiger dan ooit. Tegelijk hebben we steeds minder tijd beschikbaar om eraan te werken. Zonder tijd te besteden aan de gewenste toekomst en wat nodig is om daar te komen, blijf je hangen in het heden. Zo eenvoudig als het klinkt, zo lastig is het om ons hieraan te ontworstelen. Opdrachtgevers willen vooral haast maken en de verandering liefst uitbesteden aan het programma. Leidinggevenden zijn met hun eigen toko bezig en ervaren een programma regelmatig als een hinderlijke inbreuk op hun capaciteit. En medewerkers proberen de werkdruk het hoofd te bieden. Daar sta je dan als programmamanager met je ingewikkelde opgave. Hoe krijg je dit bij elkaar? Kan tijd zowel een verandervijand als een verandervriend zijn? Daarover gaan we het hebben. We zoeken uit hoe je toch kunt ‘leveren’ om de verandering tot leven te brengen, dan wel hoe je als interventie de stekker eruit trekt. Hoe ik hiermee omga als veranderaar en hoe jij dat doet, onderzoeken we ter plekke.  


3D werkvormen die je tijd en ruimte geven

Margriet van Dalen en Nieke van Rens (Veranderkundigen bij NS)

Herken je dit? Je bent heel goed in staat om een analyse te maken van complexe en dynamische vraagstukken die je in je programma tegenkomt. Logisch denken heeft je al ver gebracht en veel inzichten gegeven. Maar ergens voel je aan dat je nu even niet weet hoe je om moet gaan met je vraagstuk. Je draait in rondjes, hebt al veel geprobeerd maar komt nu niet verder en tijd wordt steeds meer je vijand. Je voelt aan dat het vraagstuk waar je mee dealt in het programma eigenlijk ergens anders over gaat, je weet alleen nog niet wat dat is. Tijd om iets anders te proberen dan je tot nu toe deed om zo juist tijd en ruimte terug te krijgen omdat je weer nieuw perspectief krijgt. In deze sessie ervaar je hoe je met 3D werkvormen in de ruimte tot nieuwe inzichten komt over het team, de daadwerkelijke opgave in je programma en de context. We zullen voorbeelden delen van 3D werkvormen in ons vak als veranderkundige bij de Nederlandse Spoorwegen (NS). Daarnaast loop je met een inzicht naar buiten over je eigen programma, project of klus die je krijgt door middel van een 3D werkvorm. Zitten doen we dus niet, tenzij het voor jou noodzakelijk is.  Margriet en Nieke zijn veranderkundigen die werken bij de afdeling Projecten & Trajecten bij NS. Ze hebben 3D werkvormen ingezet bij NS-programma's zoals "Verbetering samenwerking klantenservice", "Zachte landing van ERTMS in de operatie" en "Schoonmaak van treinen" en bij de coaching van diverse teams.


Hoe draag je als programma het stokje (versneld!) over?

Paul Lafort (Programmasecretaris bij gemeente Nissewaard)

De opgave duurzaamheid is volop in beweging en toch is er besloten om in de gemeente Nissewaard versneld te stoppen met het gelijknamige programma, dat 5 jaar lang heeft gedraaid als hulpstructuur naast de organisatie. Er zijn flinke stappen gezet richting de strategische doelen, maar deze zijn niet allemaal afgerond: er zijn veel werkzaamheden die in de lijn moeten voortgaan. Het stokje overdragen van programma naar staande organisatie gaat niet vanzelf. Tijdens deze sessie deel ik onze ervaringen over hoe het programma is afgebouwd. Welke stappen hebben we daarin genomen? Hoe neem je het programmateam mee? Hoe gaat de samenwerking met de ambtelijk- en bestuurlijk opdrachtgever rond dit besluit? Hoe voer je de gesprekken met de ontvangers van de inspanningen van het programma in de lijn? Wat is er goed gegaan, en wat ook niet? Daarnaast ga ik in op de vele ervaringen die we als programma naast de staande organisatie hebben opgedaan en welke lessen wij daarin hebben geleerd. Er is tijdens de sessie genoeg tijd om in te gaan op het goed borgen van een programma. 


Dansen op dezelfde maat en in dezelfde richting met Obeya

Erik Verreijt (Agile & Obeya consultant bij Wij zijn WIN) en Nick Nijenhuis (Directeur bij AgileWalls) 

Het managen van een programma is als een constante dans tussen versnellen en vertragen, tussen prioriteiten en resultaten. Deze dans omvat alle verschillende betrokkenen. Wij maken deze dans zichtbaar in de Obeya, een visueel managementsysteem. In deze workshop leer je hoe een Obeya helpt om overzicht te houden, samen te werken en wendbaar te blijven in een dynamische omgeving. Met een Obeya breng je harmonie in samenwerking, voorkom je vertraging en zorg je dat informatie voor iedereen beschikbaar is. Alle elementen van het programma worden zichtbaar in relatie tot elkaar en de strategische doelen. Dit bevordert eigenaarschap, niet alleen voor de projecten, maar ook voor het succes van het gehele programma. Aan de hand van een concreet praktijkvoorbeeld van een bereikbaarheidsprogramma met een complex samenspel tussen gemeenten, bedrijven en de provincie gaan we in de sessie aan de slag. Je ontdekt praktische tools en technieken die je helpen om grip te krijgen op complexe programma’s. We laten zien dat Obeya hierbij helpt door de complexe choreografie van het hele programma zichtbaar te maken. 


De choreografie van een sterke programmastart

Suzan Haenen (Experienced Program Director bij Get Projects Done) en Juliana Nino (Capital Projects at Facilities & Engineering BMS)

Een krachtige start bepaalt het ritme en de richting van een programma en van de onderliggende projecten. Hoe creëer je een startmoment dat niet alleen energie geeft, maar ook focus en wendbaarheid brengt? Hoe zorg je dat je vertraagt, de tijd neemt voor afstemming en reflectie aan de start en gedurende je programma? In deze actieve LEGO Serious Play-sessie ervaar je hoe het nemen van de tijd voor een doordachte kick-off direct invloed heeft op betrokkenheid, samenwerking en effectiviteit binnen een programma en de onderliggende projecten. Je bouwt eerst individueel je visie op een ideale kick-off en werkt daarna samen aan een gedeeld model om te zien hoe timing, tempo en prioriteiten een rol spelen in het verdere succes van een programma. Ook staan we stil bij andere afstemmingsmomenten tijdens een programma, want 1 ding is zeker: die zullen nodig zijn om de tijd en veranderingen de baas te blijven en elkaar te blijven vinden. De sessie sluit af met praktische voorbeelden van hoe LEGO Serious Play verder ingezet kan worden binnen programmamanagement, bijvoorbeeld voor stakeholdermanagement, risicobeheersing en prioriteitenbepaling.  


Prioriteren in een organisatie onder tijdsdruk

Thijs Jonker (Portfoliomanager bij ’s Heeren Loo Zorggroep )

Als zorgorganisatie heeft ’s Heeren Loo te maken met een dreigend arbeidsmarkt tekort, verzwaring van de zorgvraag en teruglopende financiering. Per strategisch thema hebben we lopende programma’s die beweging willen en moeten creëren in het primaire proces en de bedrijfsvoering voor een toekomstbestendige zorg. En net als de meeste andere organisaties moeten we daarbij ook keuzes maken. Met portfoliomanagement prioriteren we de veranderinitiatieven. Maar hoeveel kunnen we aan als organisatie, terwijl we niet eens de roosters goed rond krijgen? Wat is het adoptievermogen van de organisatie en (hoe) sluiten we daar goed op aan? Betekent prioriteren ook automatisch beschikbare capaciteit voor een programma? Wat als je wel prioriteit hebt, maar geen capaciteit krijgt? Als programmamanager loop je over een dun koord van urgentie en geduld, prioriteit krijgen en geherprioriteerd worden, capaciteit tot je beschikking hebben en weer weggetrokken zien worden. Graag delen we onze praktijk van prioriteren en wat daarin voor ons werkt. In gesprek kijken we samen naar handvatten om een oplossing te vinden voor de vragen die we schetsten. Met als doel om te kijken wat jij maar ook wijzelf zelf mee naar huis kunnen nemen. 


Proeverij ‘de versnelling’; hiphop als inspiratie voor programma’s

Bart van Rosmalen (Improviserend cellist, regisseur, theatermaker en emeritus lector bij Muzisch Werk)

Wat kunnen we leren van de muziek om versnelling aan te brengen in programma’s? In deze sessie neem ik je mee in een prikkelende proeverij van werk- en gespreksvormen die versnellen, verbinden én verdiepen. De aanpak die ik met je wil delen vertrekt vanuit drie vragen die ik in organisaties veel tegenkom en waar programma’s ook aan raken: 

  1. Hoe doorbreek je vastzittende gewoontes?  
  2. Kan een eenzijdige en instrumentele omgang in het werk keren naar wederkerigheid en betrokkenheid?  
  3. Wat is het ‘goede’ om te doen als dat niet meer klip en klaar op de tekentafel vastgesteld kan worden?  

Mijn bron van inspiratie om hieraan te werken is de hiphopcultuur en met name de breakdance. Daarin komen richtinggevende motto’s naar voren als ‘change the game’, ‘each one teach one’ en ‘speak truth to power’. Het basispatroon in de breakdance, waarin ieder in een cirkel staat en om en om instapt, heet de cipher.

De werk- en gespreksvormen die ik zal introduceren met dezelfde principes.  Dat brengt versnelling zonder haast en overprikkeling, verbinding van het elkaar tot goed gezelschap zijn en verdieping op de inhoud. Het gesprek als een dans met de tijd. Ik gebruik hierbij mijn recente boek ‘Stappen in het onbekende’, Ooa-SIOO Boek van het jaar 2025. Tussendoor geef ik op cello voorbeelden vanuit de muziek. 


Shit happens: zonder gedoe geen vooruitgang

Andrew Piso (Programmamanager gemeente 't Hoge Land) en Tonko Aeilkema (Programmamanager gemeente Emmen)

Andrew en Tonko, vertellen hoe zij opgavegericht werken op een programmatische werkwijze hebben geïntroduceerd binnen de organisatie en welke uitdagingen ze hierbij hebben ervaren. Centraal staat hierbij hoe zij zijn omgegaan met het aspect 'tijd'. Hoe blijft de focus op het behalen van resultaten op de korte termijn in combinatie met het krijgen van tijd om te leren? Welke HIT en SHIT hebben zij daarbij ervaren? En wat leren zij van elkaar? Zonder gedoe geen echte vooruitgang, zo is hun stelling! De sleutel om daadwerkelijke verandering te realiseren in de gemeentelijke rol bij allerlei maatschappelijke opgaven, zit in het doen en het ondervinden. Daarom willen wij 'het elkaar opzoeken om te leren tussen gemeente en andere (semi lokale) overheden' stimuleren en zijn we een lerend-scharrelnetwerk gestart. Door, met en voor collega's die ook zoeken naar andere vormen van organiseren en leren. Want dat zal het rendement van het leren drastisch vergroten! Door de groep waarmee we leren te vergroten, groeit het aantal gelijkgestemden in het leren door doen en helpen we elkaar vooruit! Door te delen hoe we de dingen doen. Waarbij niemand vertelt hoe het moet, maar waar we elkaar vertellen over wat niet lukt, wat fout ging, wat lastig is, wat puzzelt, wat wel lukt en wat nieuwsgierig maakt. Zo helpen we elkaar om zicht te krijgen op wat er nodig is. Dus scharrelen en leren. Want daarvoor is het hoog tijd.


De ritmekloof tussen systeemwereld en de leefwereld: wie bepaalt het tempo?

Mark Smelt (adviseur programmamanagement, TwynstraGudde) en Evelien Meijerink (Programmamanager gemeente Brunssum)

Hoewel gemeenten en uitvoerende instanties (de systeemwereld) er zijn voor inwoners, sluiten ze met hun werkwijzen in veel gevallen niet goed aan bij de echte leefwereld. Ze dénken dat ze weten wat goed is voor iedere inwoner, en dus het tempo kunnen bepalen, maar vergeten dat dit aan de inwoner zelf is. Het kennen en aansluiten bij de context en het ritme van inwoners is dan ook cruciaal om effectief te zijn. Hoe zorgen we ervoor dat de inwoner mede het tempo bepaalt? Hoe gaan we synchroon op als gemeente en inwoners? Hoe matchen we onze ritmes? Gemeente Brunssum heeft gekozen voor een gebiedsgerichte programmatische aanpak samen met inwoners, om zo beter aan te sluiten op het tempo van inwoners van Brunssum. Zij kennen hun leven en hun problemen namelijk veel beter dan de gemeente. Met Programma Brunssum Noord en Oost werkt de gemeente toe naar een integrale aanpak op het gebied van wonen, leefbaarheid, veiligheid, onderwijs, werk en inkomen. In deze sessie gaan we in gesprek met de programmamanager over de opgave waar de gemeente voor staat, de gekozen strategie en aanpak en geven we voorbeelden van inspanningen waardoor inwoners meesturen op het programma.  


Zorg van Morgen: begin vandaag, verander de toekomst

Wendy Gouw (programmamanager UMC Utrecht) en Els-Sophia van Donselaar (transitiemanager UMC Utrecht)

Het programma Zorg van Morgen van het UMC Utrecht is gericht op zorg toegankelijk houden, meer zorg/onderzoek en onderwijs doen met dezelfde mensen, verbeterde patiëntervaring en meer werkplezier. We werken met het programma aan een organisatorische opgave (systemisch veranderen van de hele organisatie; 12.500 mensen), een fysieke opgave en digitale innovaties. Binnen het programma worden processen (her)ontworpen vanuit een ordening in domeinen, die divisie- en directie overstijgend zijn. We zijn samen met patiënten en (zorg)professionals aan de slag gegaan met het standaardiseren van processen, digitalisering en mensgerichte werkwijzen over specialismen heen. Dit vormt de basis voor de huidige en toekomstige organisatie. Dit een van de meest grootschalige veranderingen binnen de UMC’s. Het programma valt direct onder de RvB als onderdeel van de strategische investeringsagenda. Zorg van Morgen werkt aan de hand van portfoliomanagement vanuit drie kernprincipes:Mensgericht –de behoeften van patiënt en zorgverlener staan centraal.Digitaal, tenzij…– technologie ondersteunt waar mogelijk. Enuniform en modulair– samenwerking en efficiëntie versterken elkaar.

In de sessie willen we graag ingaan op transformeren in een veranderende context: hoe blijf je als programma relevant en hoe hou je energie vast?


Wanneer zou jij de tijd stil willen zetten en hoe doe je dat?

Rinka van Dommelen (Programmamanager Oud-ProRail) en Irene Kraak (Programma Manager IBS @ ProRail)

Aan de hand van een praktijkcasus – een landelijk spoorprogramma met 90 projecten en meer dan 60 samenwerkende bedrijven – bespreken we hoe een programmareview kan functioneren als moment van reflectie én bijsturing. 

In deze interactieve workshop verkennen we hoe reflectie een vaste plek kan krijgen in programma’s. Wat levert het op als je halverwege stilstaat om te kijken of je nog de juiste dingen doet? Wat gebeurt er als je bij een mijlpaal even pauzeert om keuzes en voortgang bespreekbaar te maken? En hoe richt je zo’n moment in? We duiken in de waarde van de programma review – een reflectieinstrument waarmee je de verschillende programmavlakken tegen het licht houdt. Aan de hand van herkenbare praktijkverhalen en interactieve werkvormen gaan we in op vragen als:  

  • Hoe laat je zien dat je stuurt op voortgang én ontwikkeling zonder te vervallen in afvinklijstjes? 
  • Wanneer is het tijd om stil te staan – en hoe doe je dat dan? 
  • Wat levert stilstaan op voor jouw team, je stakeholders en je opgave? 

Een workshop vol praktijk, uitwisseling en concrete handvatten – voor iedereen die benieuwd is hoe vertragen ingezet kan worden om echt snelheid te maken. 


Dansen door de tijd: leren van de toekomst voor keuzes die nu gemaakt moeten worden

Paul Geertsema en Alinda van Bruggen (Organisatieadviseurs bij WagenaarHoes Organisatieadvies)

Programma’s zijn gericht op het realiseren van een nieuwe werkelijkheid die van betrokkenen een stap vergt buiten de comfort zone of buiten het voorspelbare. Dat kan leiden tot stagnatie, maar ook tot overhaaste stappen waarbij blinde vlekken onderschat worden. Een simulatie die zich afspeelt in de toekomst, kan dan helpen. In deze sessie maak je kennis met de kracht van toekomst-simulaties als tool om verstandige(r) stappen te kunnen zetten in het heden, en daarmee stagnatie en tijdverlies te voorkomen. Na een korte uitleg nodigen we je uit om zelf mee te doen in een mini-simulatie en zo vooruit in de tijd te stappen. Dat doen we aan de hand van een fictieve maar realistische casus.  Zo kun je een vleugje ervaren van wat het is en wat deze techniek kan opleveren. Wat gebeurt er wanneer je samen in de situatie stapt die je beoogt te realiseren en je belemmerende vooronderstellingen, gevreesde risico’s en vermoede valkuilen te lijf gaat? In het laatste deel stappen we weer uit de simulatie, om te reflecteren op wat er gebeurde en om samen door te praten over de toepassingsmogelijkheden om versnelling te brengen in programma’s.  


Omgaan met onzekere tijden: niet perfect willen zijn, wél weerbaar

Anneloes van der Gun-Pronk (Programmamanager bij gemeente Barneveld)

Hoe creëer je binnen én buiten je programma tijd en ruimte om in onzekerheid tóch stappen te zetten? Voor veel opgaven geldt in deze tijd dat de omgeving snel verandert en dat brengt allerlei verschuivingen met zich mee waar je mee om moet zien te gaan. Binnen een programma is er vaak ruimte voor experimenteren en innoveren. Maar ook de organisatie als geheel moet daarin mee kunnen bewegen. Goed programmamanagement betekent dus niet alleen omgaan met onzekerheden binnen je programma, maar ook inzetten op de weerbaarheid van de organisatie. In deze sessie werken we aan de hand van een praktijkvoorbeeld, namelijk de aanpak van netcongestie in de gemeente Barneveld. Een complexe opgave, waarin onzekerheid voortdurend aanwezig is. We kijken daarbij breed naar het proces in de organisatie. We laten zien hoe we met onze aanpak inzetten op het weerbaarder maken van de organisatie in een snel veranderende context, in plaats van te streven naar volledige grip op de opgave.  Juist omdat het morgen weer anders kan zijn. Tijdens de sessie gaan we ook in gesprek met deelnemers over hun eigen ervaringen met soortgelijke opgaven en het thema weerbaarheid. We zijn benieuwd naar jullie inzichten!


‘In de tijd zijn’ met de kracht van systemisch waarnemen

Marthe van der Molen (Eigenaar, trainer en organisatieopsteller bij Systemique)

Een echt goede programmamanager kan uitzoomen en boven de druk van het moment uitstijgen. Die weet wanneer te handelen of (nog) even niet. Dat blijkt niet eenvoudig, gewoonweg omdat de tijd vaak ontbreekt om even goed adem te halen, te reflecteren op wat er gebeurt en dan pas weer door te gaan. Het ‘systemisch fenomenologisch gedachtegoed’ (yep, hele mond vol) kan je hierbij helpen. Dit gedachtegoed leert je met al je voelsprieten waar te nemen. Zicht te krijgen op de diepere lagen van alledaagse gebeurtenissen. De grotere patronen te herkennen in kleine dingen die voorvallen. En dat te midden van alle andere urgente zaken die je aandacht opeisen. Zo ervaar je meer rust, focus en effectiviteit, krijg je grip op waar het programma naar toe beweegt en hoe jij daar een krachtige bijdrage aan kunt leveren. Tijdens deze sessie vergroot je in korte tijd je waarnemingsvermogen, zodat je – ook onder druk – meer ‘in de tijd’ kunt zijn. Verwacht een korte methode te leren die bestaat uit een aantal stappen, die je meteen met je mede-deelnemers in de sessie kunt testen. En ontdek zo de kracht van systemisch waarnemen voor programma’s. 


Dans tussen agile principes en bureaucratische cultuur 

Inge Luttikhuizen (Programmadirecteur bij gemeente Den Haag) en Judith ten Have en Steven Hauwaerts (Programmamanagers gemeente Den Haag)

Bij de gemeente Den Haag werkt de dienst SZW aan het programma Den Haag Doet Mee. Met het programma veranderen we de dienstverlening aan inwoners in de bijstand die weer mee moeten/willen gaan doen. Werken aan meer vertrouwen, eenvoud en wendbaarheid – zodat de organisatie mee kan bewegen met de continue veranderingen in de samenleving. Het betekent een grote verandering; anders werken, anders denken en anders organiseren. Onze aanpak? Geen dichtgetimmerd plan vooraf, maar werken vanuit een duidelijke richting en groeien op basis van inzichten, data en impact. We werken in cycli, wendbaar en transparant volgens agile-principes. Maar... dat schuurt. Want wendbaarheid botst met gewoontes van een systeem dat juist leunt op controle, hiërarchie en voorspelbaarheid. In deze sessie delen we onze ervaringen vanuit de dans die we uitvoeren. Niet als afgerond succesverhaal, maar als eerlijk leerverhaal. We nemen je mee in hoe we omgaan met het ‘tempo’ van verandering: wanneer dansen we in de maat van de staande organisatie en wanneer bepalen wij de maat? We nemen je mee hoe we ruimte maken om te reflecteren, en hoe we omgaan met de tegenkrachten die ons terug willen duwen naar het oude. Samen reflecteren we op jouw eigen programma(omgeving) en zoeken we naar hoe jij met jouw team deze dans kan vormgeven.  


Programmamanagement anno nu: omarm de complexiteit

Liesbeth Schipper (Programmamanager bij Haskoning) en Alienke Ramaker (Procesmanager bij Haskoning)

Waar is de tijd gebleven dat projecten en programma’s planmatig van start konden, in een context die grotendeels voorspelbaar en kenbaar was? In tijden van polarisatie en onvoorziene, verstrekkende, maatschappelijke en fysieke effecten proberen we nog steeds een plan te maken, de boel op te knippen, te vereenvoudigen en vooral onze aanpak aan de voorkant te verantwoorden. Hoe zou het zijn als we in plaats daarvan de complexiteit omarmen? In onze nieuwe publicatie hebben we 7 nieuwe vermogens uitgewerkt die we in een programma kunnen ontwikkelen. Gericht op bijvoorbeeld intuïtiever besluiten, meer aandacht voor ethische vraagstukken, anders verantwoorden, varen op een programmakaart (in plaats van het uitgewerkte plan) en de ontwikkeling van een tussenruimte voor een diversiteit aan stakeholders. In deze workshop vertellen we hier meer over. Daarna gaan we in groepen aan de slag met jouw eigen programma: welke complexiteit kom jij tegen en welke vermogens zouden behulpzijn kunnen zijn? Hoe kun je die verder ontwikkelen in je eigen programma? 


Prompten voor Pro’s: krijg (veel) meer voor elkaar in minder tijd  

Ilona Boomsma  (Mede oprichter Bureau Reuring)

Handig werken met AI-tools zoals ChatGPT, Copilot of Gemini bespaart je al snel 20% in tijd. Of je nu nog met ChatGPT praat alsof het een zoekmachine is of al flink wat technieken kent om AI voor je te laten werken: deze workshop tilt je promptvaardigheden naar een nieuw niveau. We gaan vooral praktisch aan de slag en je krijgt flink wat tips om je werk als programmamanager makkelijker te maken. 

In deze sessie maak je grote sprongen, omdat hij gebaseerd is op de taken uit jouw werk als programmamanager. Waarop zou jij tijd willen besparen? Wat jij hier leert is hoe je met taalmodellen en redeneermodellen écht waardevolle uitkomsten krijgt. We combineren daarbij wetenschappelijk onderzoek met onze beste ervaringen uit de praktijk. Riemen vast!


Van muurbloem naar dansvloer: reflexieve monitoring in programma’s

Joshua Cohen (onderzoeker (postdoc) aan de TU Delft) en Marieke Blekemolen (adviseur TwynstraGudde)

Programma’s opereren onder tijdsdruk in een continu veranderende context. Zeker bij complexe onderwerpen als duurzaamheidstransities moet je als programmamanager steeds beter leren, samenwerken en bijsturen. Klassieke monitoring werkt vaak als een muurbloem die op afstand toekijkt en achteraf lessen trekt. Ze biedt niet altijd de gewenste tijdige informatie waardoor de wendbaarheid en het lerend vermogen van programma’s niet goed tot hun recht komen. Reflexieve monitoring is een onderzoeksmethode die helpt om het leren tijdens programma’s en met belanghebbenden te bevorderen. Een vorm van monitoring die actief meedoet op de dansvloer en programma’s ondersteunt om snel en adequaat in te kunnen spelen op verandering. Die helpt om gebruik te maken van de wijsheid van het hele speelveld. En die daarmee beter past bij de veranderende tijdsgeest, omdat ze al tijdens een programma rust en ruimte creëert voor leren. Hoe werkt dat? Wat zijn de basisprincipes en effectieve interventies? Aan de hand van enkele voorbeelden van programma’s voeren we het gesprek over do’s en don’ts in het toepassen van deze methode. Ook gaan we op interactieve wijze met elkaar aan de slag om eigen uitdagingen en leervragen te formuleren.  


De waarde van escapisme : hoe tijd nemen al-tijd oplevert

Monique Brouwer (Verander- en communicatiedeskundige bij BROUWT!) en Isa Bais (de LuisterBaas) 

De werkelijkheid van een veranderopgave is vaak complexer dan het plan op papier. Er spelen verschillende belangen en zaken die al langer niet lekker liepen worden zichtbaar. De realiteit is weerbarstig en roept onzekerheid en onduidelijkheid op. Als dat gebeurt, komen geld, middelen én tijd al snel onder druk te staan. Belangrijk om te weten, is dat de tijd subjectief én beladen is: “Ik vind dat het veel te snel gaat”, “wat doen ze er lang over om beslissingen te nemen” of “ik zit mijn tijd wel uit.” Als programmamanager ben je degene die al deze perspectieven op tijd te zien, te horen en te wegen krijgt - om van daaruit richting te geven aan de opgave. In deze workshop stap je bewust in het paradigma van tijd. Je onderzoekt jouw eigen relatie met tijd én hoe het is om vanuit een ander tempo en perspectief te bewegen. Door letterlijk fysiek in beweging te komen, activeer je een andere vorm van waarnemen — voorbij het denken, voorbij de planning. Dat helpt je om anders te kunnen sturen, juist in situaties waar grip en overzicht lijken te verdwijnen. De oplossing ligt vaak niet in harder rennen, maar in ervaren en voelen en daardoor anders kijken en handelen. 


Inschrijven

Organisatie

Het PGM Open Event wordt georganiseerd door een projectteam, ondersteund door SPITZ congres en event. Allerlei mensen uit het veld van programmamanagers en inhoudelijke experts leveren een bijdrage om samen tot een mooi programma te komen.

Als je contact met ons wilt opnemen over het PGM Open Event kun je een mail sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Wil je meer over de organisatie achter PGM Open weten, ga dan naar de pagina over ons.

Dit jaar bestaat het projectteam uit:

  • Björn Prevaas
  • Maaike van Meerten
  • Inge van Kooten
  • Carla Jonker

Eerdere events

Hieronder kun je terugkijken naar eerdere events in de vorm van filmpjes, foto’s en presentaties van de sessies die tijdens deze edities zijn verzorgd.

Lees meer …PGM Open Event 2025

Event 26-9-2023

Event 2023

Terugblik PGM Open Event 26 september 2023

We kijken terug op een mooie editie van het PGM Open Event op 26 september 2023. Het thema was 'Professioneel werken in programma's'. 

Tijdens de 24 workshops en het (ronde) tafelgesprek met Machteld Light, Lex Pepping en Bob Houtkamp, hebben we vanuit verschillende invalshoeken het onderwerp professioneel werken in programma's belicht. Aan het eind van de dag hebben we flink gelachen met Rens van der Vorst (Technophilosopher) onze endnote. 

Het was weer een feest om deze dag met ruim 300 deelnemers te beleven. Bedankt aan alle sprekers en deelnemers! We hopen jullie snel weer te zien tijdens onze netwerkbijeenkomsten en schrijf 24 september 2024 vast in je agenda voor het event van volgend jaar!

Over een paar dagen vind je op deze pagina een mooie terugblik in de vorm van foto's, video-impressie en presentaties van de sprekers. 

Rondetafelgesprek - Professioneel werken in programma's'

Lex Pepping (Projectdirecteur Schiphol), Machteld Licht (Gemeente Den Haag), Bob Houtkamp (Provincie Zuid Holland), Frithjof de Haan (Maatschap voor Communicatie) en Jo Bos (Jo Bos & Co)

De keynote-sessie van dit jaar vullen we iets anders in dan (in de meeste) eerdere jaren, gezien het thema van het event “Professioneel werken in programma’s”.

Waar we eerder experts vroegen in een lezing hun kennis te delen, willen we nu graag het thema onderzoekend aanvliegen, met behulp van de kennis in het netwerk van PGM Open. Immers de samenwerking in het PGM Open Netwerk komt voort uit onze ambitie om samen met professionals uit de praktijk te werken aan ontwikkeling van mensen, organisaties en vak. De mensen die naar wij verwachten het meest actief bezig zijn met de vraag wat professioneel werken in programma’s is.

We hebben gekozen voor een rondetafelgesprek over het onderwerp “Wat is professioneel werken in programma’s” met mensen die daar een mening over hebben:

  • Lex Pepping (Projectdirecteur Zuidelijke Ontwikkeling Schiphol), opleider en assessor van certificering van programmamanagers (IPMA-A)
  • Machteld Licht (Manager Project- en Programma-management bij Gemeente Den Haag), hoofd van een pool van programmamanagers
  • Bob Houtkamp (Provincie Zuid Holland), opdrachtgever van programma’s

Onder leiding van gespreksleider Frithjof de Haan met als secondant namens het PGM Open Jo Bos, zullen zij vanuit verschillende invalshoeken het onderwerp belichten. Uiteraard wordt dit een gesprek waar de deelnemers in de zaal op diverse momenten aan mee kunnen doen.

Het rondetafelgesprek wordt in een context gezet door Jo Bos. Hij zal een aftrap geven over het belang van het thema en aspecten die een rol spelen bij “Professioneel werken in programma’s” en een korte reflectie geven na afloop van het rondetafelgesprek.

Wij hopen op deze manier de deelnemers aan het denken te zetten en extra bagage mee te geven voor de workshops.


End-note Rens van der Vorst

Rens van der Vorst (Technophilosopher @ Fontys University)

In een programma heb je allerlei rollen: programmamanager, opdrachtgever, bateneigenaar en secretaris , om er een paar te noemen. In een wereld die steeds complexer wordt, wordt het steeds belangrijker om deze rollen professioneel in te vullen. Er is alleen één probleem: de rollen worden ingevuld door mensen. Mensen die wel professioneel willen werken, maar ook constant bloot staan aan de verleidingen van digitale technologie. Als professional, maar zeker ook als mens. Dat levert allerlei nieuwe vragen op. Hoe kunnen mensen professioneel werken in een wereld vol met exponentiële digitale technologie? Waar en wanneer kunnen we mensen beter vervangen door digitale technologie? Wanneer helpt technologie ons om een beter mens te worden of een betere professional en wanneer juist niet. Een goed begrip van de impact van technologie is een vereiste om voor jezelf te bepalen hoe jij een beter mens & professional wil worden in een betere wereld met betere technologie. In deze sessie deelt Rens van der Vorst zijn hilarische maar onmisbare inzichten. Hoe verandert technologie ons? Wat betekent dat? Kunnen we kritisch zijn op technologie én vóór vooruitgang? Hoe krijgen we een betere wereld met technologie? En wat is beter? En waarom moeten we zo nu en dan onze innerlijke Digitale Gremlin ontketenen?


Organiseren vanuit mensen én inhoud: leren, reflecteren en doen

Vinitha Siebers (Dr. Strategie en management consultant Royal HaskoningDHV) Wim Timmerman (Adviseur Strategisch Assetmanagement en Organisatieontwikkeling RoyalHaskoningDHV)

De transities in het fysieke domein vragen veel van publieke organisaties en de professionals die daarin werken. Of het nu om een bestuurder, manager, programmamaker of beleidsadviseur gaat. Er ligt veel op hun bord terwijl de omgeving onzeker en veranderlijk is. De opgaven zijn steeds meer met elkaar verknoopt, er komen vaak (politieke) ambities bij of worden bijgesteld en het speelveld verandert voortdurend. Met als gevolg dat de oplossing voor een vraagstuk vaak (groten)deels buiten de deur liggen. Maar hoe dit te organiseren? Wat vraagt dit van bestuurders en managers naast alle werkzaamheden die ze al op hun bordje hebben? Hoe doorbreek je patronen en krijg je mensen in beweging? Als advies- en ingenieursbureau zien we steeds meer van dit soort organisatievragen op ons afkomen en worden wij door opdrachtgevers gevraagd daarbij te helpen.

 

Voor organisatieontwikkeling in het fysieke domein hebben wij een aantal principes ontwikkeld die ons als adviseurs helpen in het werk. De rode draad is: organiseren vanuit inhoud en mensen. De opgave buiten in de fysieke leefomgeving en de samenwerking tussen actoren in het vinden van duurzame vergezichten én praktische oplossingen voor morgen leidend, terwijl de daarvoor benodigde vernieuwing van organisaties zondermeer belangrijk is, maar steeds ondersteunend aan de opgave. Wij denken dat de principes jou als programmamanager ook goed van pas kunnen komen. Een programma heeft immers ook altijd een organisatiecomponent. In deze workshop introduceren we de principes, deze kunnen helpen de kracht van programma's beter te benutten en je niet te laten beperken door structuren. We zullen samen betekenis geven aan de principes voor het vak van programmamanagement, we reflecteren, wisselen ervaringen uit en puzzelen met het toepassen van de principes.


Portfoliomanagement-Game: kiezen en bemensen binnen een programma 

Amir Sharafkani (Senior adviseur TwynstraGudde) Marit Wegemans (Senior adviseur TwynstraGudde) Frederieke Sedee (Adviseur TwynstraGudde)

Een programma is gericht op doelrealisatie vanuit de samenhang tussen alle inspanningen. Maar welke inspanningen zijn het meest geschikt om nu te starten en welke zou je juist moeten ‘parkeren’? In de Portfoliomanagement-Game stap schuif je aan de portfoliotafel dat speciaal voor een grootschalig programma is opgezet. Samen met strategische adviseurs, capaciteitsleveranciers en programmaleden maak je moeilijke keuzes over welke projecten het meest waardevol én het meest haalbaar zijn voor het programma. Portfoliomanagement (PFM) is in de kern een integraal keuzeproces om te komen tot de meest waardevolle én haalbare inspanningen. PFM-principes kunnen zowel ‘boven’ (organisatiebreed, over de programma’s heen) als ‘binnen’ een programma helpen in het maken van de juiste keuzes. Hiermee raakt dit vooral aan de organisatie kant van programma’s, waarbij PFM een programma helpt in het creëren van de juiste condities. Denk daarbij aan het in samenspraak met capaciteitsleveranciers organiseren van de door het programma gevraagde capaciteit en expertises. Maar ook aan het (tussentijds her-) programmeren van de inspanningen door integraal te kiezen om een inspanning te versnellen of te vertragen.


Opdrachtgever zegt GO, werkelijkheid zegt (nog) NO

Inge van Kooten-Satter (Impactmaker i3 Organisatie Ontwikkeling) Pieter de Bey (Directeur Santeon)

Zorg bij Jou is een programma van de zeven Santeon ziekenhuizen met als doel digitale transformatie van de zorg door thuismonitoring op grote schaal toe te passen. Een echte 'bold move'. Vanuit opdrachtgever Pieter de Bey (directeur Santeon) en de stuurgroep is er een sterke voorkeur voor een voorspelbare en bekende route richting het doel. 'Dat moet toch kunnen, want bij verschillende aandoeningen is thuismonitoring al succesvol geïmplementeerd in één van onze ziekenhuizen', aldus Pieter. In de toch al zo complexe wereld is dit een programmatische strategie die veel opdrachtgevers willen hebben.  

Maar, wat als je als veranderaar een heel andere werkelijkheid aantreft? Zoals veel zorgverleners die Zorg bij Jou nog niet omarmd hebben. Of afwachtende patiënten, die bang zijn om hun oude zorg te verliezen. Of, de én-én situatie. We verlenen de oude én nieuwe zorg en creëren zo een groter probleem. Of de twijfels over hoe monitoren op grote schaal zal gaan werken. Deze werkelijkheid vraagt duidelijk om een meer adaptieve strategie. Een strategie waarin je snel leert wat wel en niet werkt. Een aanpak waar je kleinschalig begint met bijvoorbeeld proeftuinen. Nogal in tegenspraak met de voorkeur van de opdrachtgever. 

Veranderaar Inge van Kooten (i3 Organisatie Ontwikkeling) is het in ieder geval over één ding roerend eens met Pieter: Zorg bij Jou is een bold move! In een interactieve workshop nemen Pieter en Inge je mee langs de tijdlijn van het programma, waarin we telkens op anekdotische wijze onze verschillende perspectieven met je delen. We dagen je uit om een bijdrage te leveren aan het realiseren van onze 'bold move'.


Klimaatdoelen realiseren: hoe geef je een veranderstrategie vorm?

Fay van Zeijl (Adviseur Duurzaamheid TwynstraGudde) Saskia van Weeren (Adviseur duurzaamheid Artodicacto)

Het halen van klimaatdoelen is, naast een technisch vraagstuk, vooral ook een organisatorisch vraagstuk. Vanuit vijf organisatorsiche invalshoeken gaan we in op in hoeverre programma in staat is om haar klimaatambities waar te maken. Het volwassenheidmodel geeft daarbij integraal inzicht in de opgave en is een hulpmiddel voor het vormgeven van een veranderstrategie.  We kijken naar het beleid, de processen, de besturing, de informatiestromen en de cultuur. Tijden deze sessie vullen we een quickscan in zodat u gelijk een beeld heeft van uw organisatie. Fay van Zeijl en Saskia van Weeren zijn beide programmamanager duurzaamheid, en helpen organisaties bij het vormgeven van duurzaamheidstransities


Bouwen aan een professioneel team van project- & programmamanagers

Machteld Licht (Manager Project- en Programmamanagement bij Gemeente Den Haag) Fred Dukel (Algemeen Directeur SZW Gemeente Den Haag)

De gemeente Den Haag, dienst SZW, heeft al 5 jaar een eigen team van project- en programmamanagers. In die 5 jaar is project- en programmamanagement uitgegroeid van een speerpunt op de agenda van het DT tot een echt vakgenootschap met specialisme. Hoe is dat gelukt? En hoe functioneert zo'n professioneel team binnen de staande organisatie? De algemeen directeur Fred Dukel, en de manager van het team Machteld Licht praten je bij. Aspecten waar we het over gaan hebben zijn positionering (samenspel), portfoliomanagement en professionaliteit van het team.  


Goed teamwerk realiseren als programmateam: een kunst en kunde! 

Karin Derksen (Organisatieadviseur, docent en onderzoeker)

In een programma werk je met allerlei teams. Zo heb je het programmateam, er zijn projectteams en in de staande organisatie en daarbuiten (bijvoorbeeld in andere organisaties) zijn er ook teams waarmee en waarvoor je werkt. Je werkt met mensen die naast het programma ook in allerlei andere teams zitten. In deze sessie richten we ons vooral op het programmateam. Wat is dan ‘goed teamwerk’? Hoe kom je tot goed teamwerk en welke condities moeten daarvoor ingevuld worden? Hoe, waarom en hoe vaak evalueer je met elkaar dat teamwerk? Door op zoek te gaan naar antwoorden op dit soort vragen, werken we aan professioneel teamwerk in programma’s. Deze sessie staat onder begeleiding van Karin Derksen die onder meer het boek Goed teamwerk schreef, winnaar van de Ooa boek van het jaar verkiezing 2022.


Principes voor programma's

Björn Prevaas (Organisatieadviseur en eigenaar van Good Work Company)

Vaak gaat in organisaties en programma’s de aandacht uit naar stappenplannen, formats en instrumenten voor programma’s en het uniformeren daarvan. ‘Want dan doen we het allemaal op dezelfde manier.’ De principes van waaruit we werken zouden echter veel meer bepalend moeten zijn voor hoe we handelen als programmamanagers. Die zijn namelijk veel duurzamer en fundamenteler. Maar welke principes vinden we dan waardevol? Er zijn verschillende standaarden, zoals Werken aan Programma’s, Programmatisch Creëren en Managing Successful Programmes. Allemaal vertrekken ze vanuit net wat andere principes. Welke doen er echt toe, welke moeten we in de prullenbak gooien en welke voegen we toe? We gaan op zoek naar welke (maximaal) zeven leidende principes voor ons het meest ertoe doen bij het werken aan programma’s. Deze sessie staat onder begeleiding van Björn Prevaas, eigenaar van Good Work Company en kernteamlid van PGM Open.


KOMPAS 2.0; gericht op weg naar een programmavriendelijke organisatie 

Martijn Akkersdijk (Partner bij Kunci, management en organisatieadvies) Helmuth Stoop (Partner en Senior adviseur TwynstraGudde en kernteamlid PGM Open)

De programmavriendelijkheid van de organisatie is in grote mate bepalend voor het succes van programma’s. Hoe goed je je programma ook opzet en hoe competent je als programma-manager ook bent, de context waarin je het programma uitvoert, bepaalt het succes dat je kunt hebben. Als je als organisatie beter wilt worden in het werken in, aan en met programma’s, weet dan waar je staat (huidige mate van programma-vriendelijkheid) en zoek gericht naar de manier waarop professionalisering slim is aan te pakken. Daar helpt het KOMPAS bij. Gebruik van het KOMPAS© geeft je een analyse van de huidige staat van de organisatie in programmatisch werken; je krijgt inzicht in de organisatiekenmerken en -mechanismen die bevorderend en belemmerend werken voor programmatisch werken. Met dat inzicht heb je de hefboom in handen om de (verdere) professionalisering van programmatisch werken op een effectieve en efficiënte wijze vorm te geven. Laagdrempelig, ervaringsgericht, praktisch en leuk.


Welke lessen kunnen wij leren vanuit Kazakhstan? Over gevangenissen en over het professionaliseren van programma’s 

Peter Coesmans (managing director P2 en lead assessor IPMA)

Een baanbrekend programma over humanisering van het gevangenissysteem in Kazakhstan. Lessen geleerd aan de hand van een beoordeling van dat programma, uitgevoerd in Kazakhstan in 2018, op basis van de project/programma excellence baseline. Dit programma wordt al vele jaren gebruikt als internationale standaard voor het beoordelen van de professionaliteit van programma’s. Peter Coesmans is mede-ontwikkelaar ervan en is internationaal lead assessor en trainer van assessoren. Hij deelt zijn ervaringen op basis van een door hemzelf uitgevoerd assessment in Kazakhstan. Ervaringen van een baanbrekend programma, ervaringen van het beoordelen en adviseren van dat programma. En ervaringen van de hoofd beoordelaar.


Programmaondersteuning op de kaart!

Paul Lafort (Programmasecretaris gemeente Nissewaard)

Het programmateam bestaat uit verschillende rollen, een programmamanager, programmamedewerkers, strategische adviseurs, communicatieadviseurs etc. De manier waarop deze rollen ingevuld worden verschillen, van groot tot klein. De invulling van de rollen is dan ook gebonden aan de situatie waar een programma zich in bevind. In deze bijeenkomst richten we de aandacht op de ondersteuning van de programmamanager en het programmateam. Op welke manier kan een programmasecretaris ondersteuning bieden aan het totale programma zodat iedereen zich bezig kan houden met de hoofdzaken? Tijdens deze sessie worden ervaringen van een programmasecretaris gedeeld, worden deelnemers uitgedaagd om te prioriteren en krijgen deelnemers inzicht in wat ondersteuning kan bieden voor een programma".


Opgavegericht leren in programma's

Han Nichting (Verandermanagement, impact-coaching van individuen en teams bij Svenon)

Vaak gaat de focus in programma’s in eerste instantie uit naar het ‘realiseren’: projecten en activiteiten opstarten, opleveren en afronden, voortgang boeken, verandering op gang trekken, deadlines halen en baten verzilveren. Niet vreemd, want daarvoor was het programma ook bedoeld. Wat er dan meestal bij inschiet, is het ‘leren’. Bijvoorbeeld door even een stapje terug te doen, de boel te overzien en met elkaar te bespreken hoe het (nog) beter kan. Gebrek aan tijd of gelegenheid is dan het veelgehoorde argument. Ook al weten we allemaal dat er veel (tijds)winst te boeken is door het iedere keer een stapje beter te doen. In deze bijeenkomst richten we de aandacht op het verbinden van het leren en het realiseren in programma’s. We noemen dat ook wel opgavegericht (team)leren. Dat doen we onder begeleiding van Han Nichting, programmamanager en tevens reviewer van programma’s is vanuit Bureau Gateway Review.


Herhandelen in transities

Pascal Lamberigts (Directeur SMC- Strategie en Management Consultants Royal Haskoning DHV)

Op zoek naar de drijfveren van het handelen van jezelf én anderen en de bereidheid om - op basis van dat inzicht - je handelen aan te passen .  

Om effectief te kunnen samenwerken is vaak dieper inzicht nodig in waarom mensen handelen zoals ze handelen. Vanuit welke bronnen komt je handelen eigenlijk voort? Uit je identiteit, je functie, je vakkennis, je organisatie, de opgave? Durf je deze bronnen van je eigen handelen te delen met anderen waarmee je samenwerkt en kan dat gedeelde inzicht leiden tot verbeteringen in samenwerkingen (bv. in programma’s) die dreigen vast te lopen?

‘Herhandelen in transities’ is een model /werkvorm in ontwikkeling en bedoeld als een aanvulling op het ‘Gedeeld Eigenaarschap Actiebord’: een model om organisaties hun bijdrage aan een opgave én hun verwachtingen over de bijdragen van anderen te expliciteren (gericht op ‘dealmaking’). Het model ‘Herhandelen in transities’ probeert de diepere, menselijke dimensie in een samenwerking zichtbaar én bespreekbaar te maken als basis om het eigen handelen vervolgens aan te passen in interactie met anderen.


De kloof tussen management en werkvloer

Peter Scheffer (Manager Projectbeheersing bij ProRail)

Professionaliseren van programmamanagement is meer dan mensen op training sturen. Het formuleren van één taal en enkele formats is niet voldoende. Het gaat erom dat de hele organisatie professioneel gaat opereren. De lijn en organisatie horen hier goed betrokken bij te worden. Het is een verandertraject dat goed ingebed moet worden tussen alle andere lopende verbeteracties en moet aansluiten bij zowel de werkvloer als het management. Bij het initiatief tot professionalisering van programmamanagement binnen ProRail, liepen we op tegen een verschil van beleving over de noodzaak hiervan tussen die van de werkvloer en die van het management. Terwijl de werkvloer heel enthousiast reageerden en medewerking verleende om te komen tot één taal, is het hoger management terughoudend over de noodzaak en het momentum. Het hoger management ziet de inefficiëntie niet die het gevolg is van het feit dat elk programma op een eigen manier de problemen waar ze tegenaan lopen op lost. Dit leverde het besef op dat de boodschap anders gebracht moest worden.


Impact van biases op besluitvorming in en effectiviteit van programma’s 

Cornell Vernooij (Organisatieadviseur bij Ten Have Change Management) 

Decennia aan wetenschappelijk onderzoek leert ons dat wij in ons denken en handelen sterk beïnvloed worden door biases: vooroordelen of denkfouten in onze besluitvorming. Denk aan de confirmation bias: de neiging om vooral informatie te zoeken die onze ideeën ondersteunt en informatie die het tegendeel bewijst te negeren. Bij het werken aan programma’s is hier beperkt aandacht voor en wordt het vaak als een lastig onderwerp ervaren. Een gemiste kans, zeker voor programmamanagers die het verschil willen maken in het nemen van betere besluiten en het effectief realiseren van doelen. Wij gaan graag in gesprek over de toepassing van biases in programma’s en de betekenis voor het vak. Deze sessie wordt verzorgd door Cornell Vernooij, adviseur bij TEN HAVE Change Management. Hij is mede-auteur van het boek Organizational Behaviour and Change Management: The Impact of Cognitive and Social Bias.


16 succesfactoren voor samenwerking in programma’s

Martine de Jong (Adviseur TwynstraGudde) Marieke Blekemolen (Senior adviseur TwynstraGudde)

Het wordt steeds belangrijker om over grenzen van organisatieonderdelen en organisaties heen te kunnen samenwerken, zeker in programma’s. Maar op de grens tussen teams en organisaties ligt niets voor de hand. De gezamenlijke manieren van werken moeten nieuw worden uitgevonden. Wanneer doe je het dan goed? Een aantal jaren geleden hebben we een scan ontwikkeld die daarvoor 16 succesfactoren onderscheidt. Met deze scan kun je onderzoeken hoe vitaal het programma als samenwerkingsverband is en welke aspecten aandacht vragen. Zo kun je gericht werken aan verbeteringen. In deze sessie willen we onderzoeken welke factoren er meer en minder toe doen in programma’s en vooral welke interventies je kunt doen als je lager scoort op bepaalde factoren. Deze sessie wordt begeleid door Martine de Jong en Marieke Blekemolen, beide adviseur bij TwynstraGudde. Martine schreef eerder onder meer het boek Tweebenig samen werken.


Kritische situaties in programma's

Bob Houtkamp (Opdrachtgever, programmamanager, adviseur bij Provincie Zuid-Holland / Organiseren met Aandacht)

Programmamanagers komen regelmatig voor situaties te staan waarvoor er geen eenduidige oplossingen zijn. Waarvoor regels, standaarden of best practices tekortschieten. En waarin ze toch (vaak onder druk) tot een goede afweging moeten komen over hoe te handelen. Situaties waarin het aankomt op hun professionaliteit om goed programmawerk te leveren. Wij noemen dit ‘kritische situaties’. Die beter leren herkennen en daarop je repertoire en identiteit vormgeven, zorgt ervoor dat je steviger staat als professional in dit mooie vak. In deze sessie gaan we op zoek naar die situaties, om die (na de sessie) uit te werken en daarna te kunnen gebruiken om professionaliteit te ontwikkelen (bijvoorbeeld in casuïstiekbesprekingen, intervisie, intercollegiale consultatie, en in het werk). Deze sessie wordt verzorgd door Bob Houtkamp, opdrachtgever en programmamanager bij de provincie Zuid-Holland en adviseur vanuit Organiseren met Aandacht. Het denken over kritische situaties ontwikkelde hij samen met Good Work Company.


Synergie in KPI voor lijn en programma in de zorg

Jan van Bruggen (Projectadviseur Antonius Ziekenhuis)

Niet alle veranderingen in de zorg worden onmiddellijk door de lijnorganisatie omarmt, zeker niet als het doel van het programma ook kostenbesparingen in de lijnorganisatie vraagt.
Hoe kun je vooraf nou zorgdragen voor acceptatie van je verandering? In het Antonius Ziekenhuis in Utrecht hebben ze daar iets op bedacht, gaandeweg de rit. De programmaopdracht is uitgewerkt in één KPI, die uitgewerkt is in de doelstellingen van de verschillende lijnafdelingen van het ziekenhuis.
De bijdragen die een lijnafdeling doet, draagt bij aan de eigen doelstellingen en aan de programmadoelstelling. Hierdoor ontstaat er interactie tussen het programma en de lijnorganisatie waarbij eigenaarschap en betrokkenheid ontstaan.
De interactie bestaat uit “top-down” vertalen van de programmaopdracht in verwachtingen en consequenties voor de lijnafdeling waarbij “bottom-up” de vrijheid wordt gelaten hoe men het doel wil bereiken. In een interactieve workshop laat Jan van Bruggen van het programma “Juiste Zorg, Juiste Plaats, Juiste Kosten” een praktijkvoorbeeld zien hoe je “gelijkgerichtheid” kunt vergroten tussen programma en lijnorganisatie door “pushen vanuit het programma” om te draaien naar “pull vanuit de lijn” om ogenschijnlijk tegengestelde belangen te overbruggen.

De programmaorganisatie als drijvende kracht voor succesvolle organisatietransitie

Arjan de Jong (Senior adviseur TwynstraGudde)

Een strategische heroriëntatie leidt vaak tot een herinrichting van de organisatie. En bij organisatieverandering is één ding zeker: er is pas ruimte voor iets nieuws als je het oude loslaat. Toch is dat loslaten voor bestuurders, managers en medewerkers moeilijk, de nieuwe organisatie staat immers niet meteen stevig. Een programmaorganisatie helpt dan om de transitie van de oude naar de nieuwe situatie goed door te komen en het tempo te maken dat nodig is. Maar hoe zet je een professionele programmaorganisatie op? Hoe creëer je houvast structuur aan te brengen, maar hou je ook de wendbaarheid die nodig is om van oud naar nieuw te komen? Hoe stuur je een dergelijk programma effectief aan? Welke rollen zijn bepalend voor het succes en hoe zorg je ervoor dat die rollen goed ingevuld worden? Hoe zorg je dat de programmaorganisatie goed verbonden is en blijft met de lijn? En hoe zorg je voor een soepele integratie van de programmaorganisatie in de lijn op het moment dat een hulpstructuur niet meer nodig is? Vanuit zijn meer dan 25 jaar ervaring met grote, strategische organisatietransities bij woningcorporaties en zorgorganisaties neemt Arjan de Jong ons mee in de succesfactoren van professioneel programmamanagement bij strategie- en organisatieontwikkeling.


Doelgericht ontwikkelen met Programmabeheersing

Richard Wezelenburg (Senior Adviseur bij WIN) Linda de Klein (Senior adviseur WIN), Nico van den Wollenberg (Adviseur/manager/trainer project- en programmabeheersing Coberg Beheer)

We zien een groei aan programma’s in samenwerkingsverbanden door bijvoorbeeld het opgavegericht werken. Dit vraagt om een professionele bedrijfsvoering. Het belang van programmabeheersing wordt hierdoor steeds groter. Met de invulling van programmabeheersing wordt een solide basis gelegd voor programmasturing. Er ontstaat ritme in de informatievoorziening van zowel projecten en initiatieven naar het programmamanagement als van het programmamanagement naar opdrachtgever. Hierbij fungeert de programmabeheerser ook als een sparringpartner voor het programmamanagement. Programmabeheersing biedt met kennis- en kwaliteitsmanagement de handvatten om professioneel te leren en te verbeteren. Dit leidt binnen een programma tot een betere aanpak, betere besluitvorming en een betere (bij)sturing op het bereiken van de programmadoelen. In deze workshop laten we zien wat er komt kijken bij het inrichten van Programmabeheersing en staan stil bij het belang hiervan. Vervolgens laten we zien hoe je programma’s kunt blijven doorontwikkelen als de basis op orde is.


A bumpy road to success! (professionaliseren van programma’s binnen opgavegericht werken in Het Hogeland)

Roel Gosker (Programmamanager Het Hogeland) Andrew Piso (Strategisch adviseur Het Hogeland)

Het Hogeland is een fusiegemeente in Noord-Groningen ontstaan uit 4 voormalige gemeenten. De complexe problematiek van deze gemeente (bijvoorbeeld het opvangen van de gevolgen van de aardbevingen door de gastwinning, de ontwikkeling van de Eemshaven als energiehub van Nederland) vraagt om een andere manier van werken. Daarbij is opgavegericht werken het leidend principe omdat de gemeente steeds meer van de laatste- de eerste overheid is geworden en de maatschappij meer en meer maatwerk van die overheid eist. Dat vereist integraal, vraaggericht samenwerken op gemeentelijk niveau en een andere houding richting de inwoners en bedrijven. Opgavengericht werken past goed bij deze nieuwe taken en houding. Voor de complexe opgaven worden programma’s ingericht. Professioneel werken in programma’s begint feitelijk met de goede condities vanuit de organisatie. Deze workshop biedt een kijkje in de keuken van Het Hogeland. Hoe wordt opgavegericht werken ingevoerd en op welke wijze wordt gewerkt aan het professionaliseren van het programmamanagement binnen de organisatie? Welke randvoorwaarden waren essentieel om te komen waar we nu staan? Waar zijn we gaandeweg allemaal tegenaan gelopen? We zoomen in op de wijze waarop programma’s worden ingebed in de organisatie en hoe we stappen willen maken in het professionaliseren van programma’s en van opgavengericht werken.


De competenties van een PM in het digitale tijdperk

Peter van Wijk (Management, Digital consultancy Adviesgroep Novius)

In deze tijd van digitale revolutie hebben bedrijven en organisaties de uitdaging om te transformeren, waarbij digitale technologie een overheersende rol speelt. Digitale transformatie kan een enorm scala aan vormen aannemen. Het kan gaan over; het creëren van een unieke klantervaring, het digitaliseren van bedrijfsprocessen, het benutten van data, het omarmen van nieuwe technologie, het opzetten van nieuwe businessmodellen en ga zo maar door.

Meestal gaat het over een combinatie hiervan. Deze complexe vraagstukken zouden bekeken moeten worden vanuit verschillende perspectieven en invalshoeken, om alle belangrijke aspecten van het vraagstuk te belichten en ‘blinde vlekken’ te voorkomen.​ Dit vraagt om een integrale veranderaanpak met drie ‘brillen’, op inhoud, beheersing en mens:

  • De inhoudelijke bril is nodig om inzicht te krijgen in alle inhoudelijke aspecten van het vraagstuk ​(het Novius raamwerk)
  • De beheersmatige bril is nodig voor het realiseren van de verandering binnen de gestelde bedrijfsdoelstellingen en kaders (zoals tijd, kosten, risico’s en baten)​
  • De menselijke bril is nodig om ervoor te zorgen dat betrokkenen de beoogde verandering daadwerkelijk gaan toepassen en blijven toepassen.​

Te vaak wordt er in een verandertraject een eenzijdige nadruk gelegd op slechts een deel van de genoemde aspecten waardoor in de loop van het verandertraject zich steeds meer problemen gaan voordoen die leiden tot verlies van tijd, geld, mensuren, energie en vertrouwen.​ En dus het beoogde effect niet wordt behaald.

In de snel veranderde wereld wordt een brede set competenties gevraagd van de PM. Naast de ‘harde’ inhoudelijke, technologische en vaktechnische kennis worden ‘zachte’ vaardigheden zoals intuïtie, verbeeldingskracht, nieuwsgierigheid, creativiteit, empathie, emotionele en sociale intelligentie meer en meer van belang.​


De zin van herijking: ervaringen van het Deltaprogramma 

Luc de Vries (Programmamanager Nationale Deltaprogramma) Christiaan Elings (Sustainable Transitions Strategy & Collaboration RoyalHaskoningDHV)

Steeds meer programma’s zijn langjarig, denk bijvoorbeeld aan programma’s in wijken en voor gebieden. Het Nationale Deltaprogramma is daar ook een voorbeeld van, met Deltabeslissingen en Voorkeurstrategieën voor gebieden als kern.

De Deltacommissaris rapporteert elk jaar de voortgang van het adaptieve Deltaprogramma aan de Tweede Kamer en geeft dan ook aan welke aandachtspunten er zijn voor het jaar erna. Ieder jaar wordt gemonitoord of de afgesproken inspanningen zijn uitgevoerd en of de doelen daarmee zullen worden bereikt. Voor eventuele bijsturing van koers of tempo wordt een instrumentenkoffer ontwikkeld.

Eens in de zes jaar vindt een herijking plaats. Dat is nodig omdat externe klimaatontwikkelingen en maatschappelijke ontwikkelingen het speelveld veranderen en nieuwe gegevens beschikbaar komen. Ook is er voortschrijdend inzicht waardoor Deltabeslissingen en/of Voorkeurstrategieën wellicht moeten worden herzien. Op dit moment wordt de tweede herijking voorbereid. Daar komen twee lastige vragen bij kijken:

  • Hoe herijken we niet alleen de strategieën en beleidsbeslissingen (inhoud), maar ook naar de manier waarop het programma is georganiseerd (proces)?
  • Hoe stellen we het bestaan van het Deltaprogramma (als organisatiemodel) zelf ter discussie, of niet?

Deze vragen zullen ook bij andere (langjarige) programma’s aan de orde komen: Hoe ver ga je in een herijking en wat stel je daarin ter discussie, en met wie? Graag gaan we daarover in gesprek!


Hoe maak je waardegedreven afwegingen in je programma?!

Mellany Doldersum (Innovatie- & projectmanager, Ingenieursbureau, Gemeente Amsterdam) 

Het Programma Bruggen en Kademuren van de gemeente Amsterdam staat voor de opgave om 850 bruggen en 215 kilometer kademuren in de stad te onderzoeken en waar nodig te herstellen. De kademuren en bruggen zijn onlosmakelijk verbonden aan het systeem van de stad; de impact van de herstelopgave op de stad is dan ook flink. Deze opgave vraagt daarom om een programmatische aanpak. Een programma waar het ontwikkelen van efficiëntere en innovatievere werkwijzen centraal staat om zo het herstel van de kademuren en bruggen in een sneller tempo te realiseren, met zo min mogelijk impact op de stad. Om de juiste keuze te maken in welke herstelmaatregel te treffen, maken we waardegedreven afwegingen. Dit zijn afwegingen waarin (constructieve) veiligheid en kosten zeker een rol spelen, maar we ook kijken naar hoe we waarde voor de stad en de planeet kunnen genereren. Hoe doe je dat? Aan de hand van een casus/dilemma nemen we jullie graag mee in de eerste opzet hoe we vanuit technische scenario’s afwegingen maken op grond van argumenten op het gebied van kosten én waarde voor de stad (behoud van bereikbaarheid en bijdragen aan een toekomstbestendige stad). Daarbij gaan we ook graag in gesprek over hoe we deze eerste afwegingsopzet kunnen optimaliseren – welke ervaringen hebben jullie met het maken van deze afwegingen?


Begeleiden van levende lerende netwerken om transities te versnellen 

Alzira Schaap (Strategie en management consultant Royal HaskoningDHV) Job van den Berg (Strategie en management consultant Royal HaskoningDHV) 

Als iets duidelijk wordt, is het wel dat we als samenleving flink worstelen met veranderingen die zo nodig zijn om een fijne toekomst te garanderen. Bestaande spelregels, systemen en organisaties zijn niet of beperkt in staat om deze uitdagingen aan te kunnen 

We worden uitgedaagd om te verbinden wat niet (meer) verbonden is, wat we in de technologische, organisatorische of bestuurskundige ontwikkelingen ‘uit elkaar hebben gehaald’, onderverdeeld in verschillende disciplines en verantwoordelijkheden, met hun bewust (want overzichtelijker) beperkte kijk op de complexe werkelijkheid. Een ‘levend lerend netwerk’ kan tijdelijk, buiten de bestaande grenzen, tot inzichten en samenwerking komen die wél werken. Dat vraagt wel van het bestaande systeem om ruimte te maken om zo’n netwerk te laten ontstaan, het waarde toe te kennen en met de uitkomsten een nieuwe werkelijkheid te creëren.

Job van den Berg en Alzira Schaap nemen je mee in hun ontwikkelreis. Ze delen de parallelen met het natuurlijke systeem. Zoals met mycelium, een krachtig netwerk van schimmeldraden die het leven draaiende houden onder de grond. Op basis van praktijkcasussen zijn ze tot 5 principes van een Levend Lerend Netwerk gekomen en een organisch proces om wat van nature werkt tot leven te brengen. Deze handvatten blijken erg handig om te kunnen reflecteren, ontwikkelen en bijsturen, om zo het ‘levende’ en ‘lerende’ te versterken. In deze workshop gaan we daar dan ook mee aan de slag, door in groepen te reflecteren op eigen casussen.


Schrijf je hier in voor de wachtlijst

Organisatie

Het PGM Open Event wordt georganiseerd door een projectteam, ondersteund door SPITZ congres en event. Allerlei mensen uit het veld van programmamanagers en inhoudelijke experts leveren een bijdrage om samen tot een mooi programma te komen.

Als je contact met ons wilt opnemen over het PGM Open Event kun je een mail sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Wil je meer over de organisatie achter PGM Open weten, ga dan naar de pagina over ons.

Annuleren of aanpassen
Tot zes weken voor het event kun je kosteloos annuleren door je uit te schrijven via Mijn PGM Open. Ben je als groep aangemeld, maar is een van de deelnemers verhinderd? Tot zes weken voor het event kun je kosteloos annuleren door een mail te sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.Als je tussen zes en drie weken annuleert, volgt 50% restitutie van de deelnamekosten. Als je annuleert binnen drie weken voor aanvang van het event, volgt er geen restitutie van de deelnamekosten. Je plaats mag door een vervanger worden ingenomen. Stuur hiervoor een mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Eerdere events

Hieronder kun je terugkijken naar eerdere events in de vorm van filmpjes, foto’s en presentaties van de sessies die tijdens deze edities zijn verzorgd.

Lees meer …Event 26-9-2023

PGM Open Event 2023

Event 2023

PGM Open Event 26 september 2023

Er zijn helaas geen kaartjes meer beschikbaar en de wachtlijst schrijven wij niet meer aan. Je kunt je nog wel inschrijven op de wachtlijst, want iedereen die daar op staat ontvangt volgend jaar als eerste de uitnodiging voor het PGM Open Event 2024. 

Schrijf je hier in voor de wachtlijst

Tarieven (per persoon, exclusief btw)

€ 595,- Individueel Regulier tarief
€ 520,- Groep Tarief met groepskorting (vanaf 3 personen)

Thema Professioneel werken in programma’s

In de afgelopen 10-15 jaar heeft het vak programmamanagement zich stevig ontwikkeld. In steeds meer organisaties worden ingewikkelde opgaven als programma’s aangepakt en ook tussen organisaties ontstaan samenwerkingen die als programma worden ingericht. De volwassenheid van programma’s is in veel organisaties gegroeid en groeiende. De urgentie van het vak programmamanagement is daarmee groter dan ooit en verder werken aan professioneel programmamanagement essentieel.

Voor het PGM Open Event 2023 nemen we daarom het thema ”professioneel werken” als rode draad. We gaan op zoek naar bouwstenen voor wat professioneel werken in programma’s is en moet zijn. We kiezen daarbij drie invalshoeken om dit thema uit te diepen:

  • de mens als sleutelfiguur
  • het programma als werkvorm
  • de organisatie waarin programma’s worden uitgevoerd.

Hieronder lees je meer over de sprekers en workshops!

Programma

11:30-11:45 Opening
11:45-12:30 Eerste ronde workshops
12:30-13:15 Lunch
13:15-14:30 Rondetafelgesprek-Professioneel werken in programma's
14:30-15:00 Pauze
15:00-15:45 Tweede ronde workshops
15:45-16:15 Pauze
16:15-17:00 Derde ronde workshops
17:15-17:45 End-note 
18:00-19:30 Borrel met happen.

Locatie: DeFabrique, Westkanaaldijk 7, 3542 DA Utrecht

Download de volledige uitleg over het thema

Algemene voorwaarden

Rondetafelgesprek - Professioneel werken in programma's'

Lex Pepping (Projectdirecteur Schiphol), Machteld Licht (Gemeente Den Haag), Bob Houtkamp (Provincie Zuid Holland), Frithjof de Haan (Maatschap voor Communicatie) en Jo Bos (Jo Bos & Co)

De keynote-sessie van dit jaar vullen we iets anders in dan (in de meeste) eerdere jaren, gezien het thema van het event “Professioneel werken in programma’s”.

Waar we eerder experts vroegen in een lezing hun kennis te delen, willen we nu graag het thema onderzoekend aanvliegen, met behulp van de kennis in het netwerk van PGM Open. Immers de samenwerking in het PGM Open Netwerk komt voort uit onze ambitie om samen met professionals uit de praktijk te werken aan ontwikkeling van mensen, organisaties en vak. De mensen die naar wij verwachten het meest actief bezig zijn met de vraag wat professioneel werken in programma’s is.

We hebben gekozen voor een rondetafelgesprek over het onderwerp “Wat is professioneel werken in programma’s” met mensen die daar een mening over hebben:

  • Lex Pepping (Projectdirecteur Zuidelijke Ontwikkeling Schiphol), opleider en assessor van certificering van programmamanagers (IPMA-A)
  • Machteld Licht (Manager Project- en Programma-management bij Gemeente Den Haag), hoofd van een pool van programmamanagers
  • Bob Houtkamp (Provincie Zuid Holland), opdrachtgever van programma’s

Onder leiding van gespreksleider Frithjof de Haan met als secondant namens het PGM Open Jo Bos, zullen zij vanuit verschillende invalshoeken het onderwerp belichten. Uiteraard wordt dit een gesprek waar de deelnemers in de zaal op diverse momenten aan mee kunnen doen.

Het rondetafelgesprek wordt in een context gezet door Jo Bos. Hij zal een aftrap geven over het belang van het thema en aspecten die een rol spelen bij “Professioneel werken in programma’s” en een korte reflectie geven na afloop van het rondetafelgesprek.

Wij hopen op deze manier de deelnemers aan het denken te zetten en extra bagage mee te geven voor de workshops.


End-note Rens van der Vorst

Rens van der Vorst (Technophilosopher @ Fontys University)

In een programma heb je allerlei rollen: programmamanager, opdrachtgever, bateneigenaar en secretaris , om er een paar te noemen. In een wereld die steeds complexer wordt, wordt het steeds belangrijker om deze rollen professioneel in te vullen. Er is alleen één probleem: de rollen worden ingevuld door mensen. Mensen die wel professioneel willen werken, maar ook constant bloot staan aan de verleidingen van digitale technologie. Als professional, maar zeker ook als mens. Dat levert allerlei nieuwe vragen op. Hoe kunnen mensen professioneel werken in een wereld vol met exponentiële digitale technologie? Waar en wanneer kunnen we mensen beter vervangen door digitale technologie? Wanneer helpt technologie ons om een beter mens te worden of een betere professional en wanneer juist niet. Een goed begrip van de impact van technologie is een vereiste om voor jezelf te bepalen hoe jij een beter mens & professional wil worden in een betere wereld met betere technologie. In deze sessie deelt Rens van der Vorst zijn hilarische maar onmisbare inzichten. Hoe verandert technologie ons? Wat betekent dat? Kunnen we kritisch zijn op technologie én vóór vooruitgang? Hoe krijgen we een betere wereld met technologie? En wat is beter? En waarom moeten we zo nu en dan onze innerlijke Digitale Gremlin ontketenen?


Organiseren vanuit mensen én inhoud: leren, reflecteren en doen

Vinitha Siebers (Dr. Strategie en management consultant Royal HaskoningDHV) Wim Timmerman (Adviseur Strategisch Assetmanagement en Organisatieontwikkeling RoyalHaskoningDHV)

De transities in het fysieke domein vragen veel van publieke organisaties en de professionals die daarin werken. Of het nu om een bestuurder, manager, programmamaker of beleidsadviseur gaat. Er ligt veel op hun bord terwijl de omgeving onzeker en veranderlijk is. De opgaven zijn steeds meer met elkaar verknoopt, er komen vaak (politieke) ambities bij of worden bijgesteld en het speelveld verandert voortdurend. Met als gevolg dat de oplossing voor een vraagstuk vaak (groten)deels buiten de deur liggen. Maar hoe dit te organiseren? Wat vraagt dit van bestuurders en managers naast alle werkzaamheden die ze al op hun bordje hebben? Hoe doorbreek je patronen en krijg je mensen in beweging? Als advies- en ingenieursbureau zien we steeds meer van dit soort organisatievragen op ons afkomen en worden wij door opdrachtgevers gevraagd daarbij te helpen.

 

Voor organisatieontwikkeling in het fysieke domein hebben wij een aantal principes ontwikkeld die ons als adviseurs helpen in het werk. De rode draad is: organiseren vanuit inhoud en mensen. De opgave buiten in de fysieke leefomgeving en de samenwerking tussen actoren in het vinden van duurzame vergezichten én praktische oplossingen voor morgen leidend, terwijl de daarvoor benodigde vernieuwing van organisaties zondermeer belangrijk is, maar steeds ondersteunend aan de opgave. Wij denken dat de principes jou als programmamanager ook goed van pas kunnen komen. Een programma heeft immers ook altijd een organisatiecomponent. In deze workshop introduceren we de principes, deze kunnen helpen de kracht van programma's beter te benutten en je niet te laten beperken door structuren. We zullen samen betekenis geven aan de principes voor het vak van programmamanagement, we reflecteren, wisselen ervaringen uit en puzzelen met het toepassen van de principes.


Portfoliomanagement-Game: kiezen en bemensen binnen een programma 

Amir Sharafkani (Senior adviseur TwynstraGudde) Marit Wegemans (Senior adviseur TwynstraGudde) Frederieke Sedee (Adviseur TwynstraGudde)

Een programma is gericht op doelrealisatie vanuit de samenhang tussen alle inspanningen. Maar welke inspanningen zijn het meest geschikt om nu te starten en welke zou je juist moeten ‘parkeren’? In de Portfoliomanagement-Game stap schuif je aan de portfoliotafel dat speciaal voor een grootschalig programma is opgezet. Samen met strategische adviseurs, capaciteitsleveranciers en programmaleden maak je moeilijke keuzes over welke projecten het meest waardevol én het meest haalbaar zijn voor het programma. Portfoliomanagement (PFM) is in de kern een integraal keuzeproces om te komen tot de meest waardevolle én haalbare inspanningen. PFM-principes kunnen zowel ‘boven’ (organisatiebreed, over de programma’s heen) als ‘binnen’ een programma helpen in het maken van de juiste keuzes. Hiermee raakt dit vooral aan de organisatie kant van programma’s, waarbij PFM een programma helpt in het creëren van de juiste condities. Denk daarbij aan het in samenspraak met capaciteitsleveranciers organiseren van de door het programma gevraagde capaciteit en expertises. Maar ook aan het (tussentijds her-) programmeren van de inspanningen door integraal te kiezen om een inspanning te versnellen of te vertragen.


Opdrachtgever zegt GO, werkelijkheid zegt (nog) NO

Inge van Kooten-Satter (Impactmaker i3 Organisatie Ontwikkeling) Pieter de Bey (Directeur Santeon)

Zorg bij Jou is een programma van de zeven Santeon ziekenhuizen met als doel digitale transformatie van de zorg door thuismonitoring op grote schaal toe te passen. Een echte 'bold move'. Vanuit opdrachtgever Pieter de Bey (directeur Santeon) en de stuurgroep is er een sterke voorkeur voor een voorspelbare en bekende route richting het doel. 'Dat moet toch kunnen, want bij verschillende aandoeningen is thuismonitoring al succesvol geïmplementeerd in één van onze ziekenhuizen', aldus Pieter. In de toch al zo complexe wereld is dit een programmatische strategie die veel opdrachtgevers willen hebben.  

Maar, wat als je als veranderaar een heel andere werkelijkheid aantreft? Zoals veel zorgverleners die Zorg bij Jou nog niet omarmd hebben. Of afwachtende patiënten, die bang zijn om hun oude zorg te verliezen. Of, de én-én situatie. We verlenen de oude én nieuwe zorg en creëren zo een groter probleem. Of de twijfels over hoe monitoren op grote schaal zal gaan werken. Deze werkelijkheid vraagt duidelijk om een meer adaptieve strategie. Een strategie waarin je snel leert wat wel en niet werkt. Een aanpak waar je kleinschalig begint met bijvoorbeeld proeftuinen. Nogal in tegenspraak met de voorkeur van de opdrachtgever. 

Veranderaar Inge van Kooten (i3 Organisatie Ontwikkeling) is het in ieder geval over één ding roerend eens met Pieter: Zorg bij Jou is een bold move! In een interactieve workshop nemen Pieter en Inge je mee langs de tijdlijn van het programma, waarin we telkens op anekdotische wijze onze verschillende perspectieven met je delen. We dagen je uit om een bijdrage te leveren aan het realiseren van onze 'bold move'.


Klimaatdoelen realiseren: hoe geef je een veranderstrategie vorm?

Fay van Zeijl (Adviseur Duurzaamheid TwynstraGudde) Saskia van Weeren (Adviseur duurzaamheid Artodicacto)

Het halen van klimaatdoelen is, naast een technisch vraagstuk, vooral ook een organisatorisch vraagstuk. Vanuit vijf organisatorsiche invalshoeken gaan we in op in hoeverre programma in staat is om haar klimaatambities waar te maken. Het volwassenheidmodel geeft daarbij integraal inzicht in de opgave en is een hulpmiddel voor het vormgeven van een veranderstrategie.  We kijken naar het beleid, de processen, de besturing, de informatiestromen en de cultuur. Tijden deze sessie vullen we een quickscan in zodat u gelijk een beeld heeft van uw organisatie. Fay van Zeijl en Saskia van Weeren zijn beide programmamanager duurzaamheid, en helpen organisaties bij het vormgeven van duurzaamheidstransities


Bouwen aan een professioneel team van project- & programmamanagers

Machteld Licht (Manager Project- en Programmamanagement bij Gemeente Den Haag) Fred Dukel (Algemeen Directeur SZW Gemeente Den Haag)

De gemeente Den Haag, dienst SZW, heeft al 5 jaar een eigen team van project- en programmamanagers. In die 5 jaar is project- en programmamanagement uitgegroeid van een speerpunt op de agenda van het DT tot een echt vakgenootschap met specialisme. Hoe is dat gelukt? En hoe functioneert zo'n professioneel team binnen de staande organisatie? De algemeen directeur Fred Dukel, en de manager van het team Machteld Licht praten je bij. Aspecten waar we het over gaan hebben zijn positionering (samenspel), portfoliomanagement en professionaliteit van het team.  


Goed teamwerk realiseren als programmateam: een kunst en kunde! 

Karin Derksen (Organisatieadviseur, docent en onderzoeker)

In een programma werk je met allerlei teams. Zo heb je het programmateam, er zijn projectteams en in de staande organisatie en daarbuiten (bijvoorbeeld in andere organisaties) zijn er ook teams waarmee en waarvoor je werkt. Je werkt met mensen die naast het programma ook in allerlei andere teams zitten. In deze sessie richten we ons vooral op het programmateam. Wat is dan ‘goed teamwerk’? Hoe kom je tot goed teamwerk en welke condities moeten daarvoor ingevuld worden? Hoe, waarom en hoe vaak evalueer je met elkaar dat teamwerk? Door op zoek te gaan naar antwoorden op dit soort vragen, werken we aan professioneel teamwerk in programma’s. Deze sessie staat onder begeleiding van Karin Derksen die onder meer het boek Goed teamwerk schreef, winnaar van de Ooa boek van het jaar verkiezing 2022.


Principes voor programma's

Björn Prevaas (Organisatieadviseur en eigenaar van Good Work Company)

Vaak gaat in organisaties en programma’s de aandacht uit naar stappenplannen, formats en instrumenten voor programma’s en het uniformeren daarvan. ‘Want dan doen we het allemaal op dezelfde manier.’ De principes van waaruit we werken zouden echter veel meer bepalend moeten zijn voor hoe we handelen als programmamanagers. Die zijn namelijk veel duurzamer en fundamenteler. Maar welke principes vinden we dan waardevol? Er zijn verschillende standaarden, zoals Werken aan Programma’s, Programmatisch Creëren en Managing Successful Programmes. Allemaal vertrekken ze vanuit net wat andere principes. Welke doen er echt toe, welke moeten we in de prullenbak gooien en welke voegen we toe? We gaan op zoek naar welke (maximaal) zeven leidende principes voor ons het meest ertoe doen bij het werken aan programma’s. Deze sessie staat onder begeleiding van Björn Prevaas, eigenaar van Good Work Company en kernteamlid van PGM Open.


KOMPAS 2.0; gericht op weg naar een programmavriendelijke organisatie 

Martijn Akkersdijk (Partner bij Kunci, management en organisatieadvies) Helmuth Stoop (Partner en Senior adviseur TwynstraGudde en kernteamlid PGM Open)

De programmavriendelijkheid van de organisatie is in grote mate bepalend voor het succes van programma’s. Hoe goed je je programma ook opzet en hoe competent je als programma-manager ook bent, de context waarin je het programma uitvoert, bepaalt het succes dat je kunt hebben. Als je als organisatie beter wilt worden in het werken in, aan en met programma’s, weet dan waar je staat (huidige mate van programma-vriendelijkheid) en zoek gericht naar de manier waarop professionalisering slim is aan te pakken. Daar helpt het KOMPAS bij. Gebruik van het KOMPAS© geeft je een analyse van de huidige staat van de organisatie in programmatisch werken; je krijgt inzicht in de organisatiekenmerken en -mechanismen die bevorderend en belemmerend werken voor programmatisch werken. Met dat inzicht heb je de hefboom in handen om de (verdere) professionalisering van programmatisch werken op een effectieve en efficiënte wijze vorm te geven. Laagdrempelig, ervaringsgericht, praktisch en leuk.


Welke lessen kunnen wij leren vanuit Kazakhstan? Over gevangenissen en over het professionaliseren van programma’s 

Peter Coesmans (managing director P2 en lead assessor IPMA)

Een baanbrekend programma over humanisering van het gevangenissysteem in Kazakhstan. Lessen geleerd aan de hand van een beoordeling van dat programma, uitgevoerd in Kazakhstan in 2018, op basis van de project/programma excellence baseline. Dit programma wordt al vele jaren gebruikt als internationale standaard voor het beoordelen van de professionaliteit van programma’s. Peter Coesmans is mede-ontwikkelaar ervan en is internationaal lead assessor en trainer van assessoren. Hij deelt zijn ervaringen op basis van een door hemzelf uitgevoerd assessment in Kazakhstan. Ervaringen van een baanbrekend programma, ervaringen van het beoordelen en adviseren van dat programma. En ervaringen van de hoofd beoordelaar.


Programmaondersteuning op de kaart!

Paul Lafort (Programmasecretaris gemeente Nissewaard)

Het programmateam bestaat uit verschillende rollen, een programmamanager, programmamedewerkers, strategische adviseurs, communicatieadviseurs etc. De manier waarop deze rollen ingevuld worden verschillen, van groot tot klein. De invulling van de rollen is dan ook gebonden aan de situatie waar een programma zich in bevind. In deze bijeenkomst richten we de aandacht op de ondersteuning van de programmamanager en het programmateam. Op welke manier kan een programmasecretaris ondersteuning bieden aan het totale programma zodat iedereen zich bezig kan houden met de hoofdzaken? Tijdens deze sessie worden ervaringen van een programmasecretaris gedeeld, worden deelnemers uitgedaagd om te prioriteren en krijgen deelnemers inzicht in wat ondersteuning kan bieden voor een programma".


Opgavegericht leren in programma's

Han Nichting (Verandermanagement, impact-coaching van individuen en teams bij Svenon)

Vaak gaat de focus in programma’s in eerste instantie uit naar het ‘realiseren’: projecten en activiteiten opstarten, opleveren en afronden, voortgang boeken, verandering op gang trekken, deadlines halen en baten verzilveren. Niet vreemd, want daarvoor was het programma ook bedoeld. Wat er dan meestal bij inschiet, is het ‘leren’. Bijvoorbeeld door even een stapje terug te doen, de boel te overzien en met elkaar te bespreken hoe het (nog) beter kan. Gebrek aan tijd of gelegenheid is dan het veelgehoorde argument. Ook al weten we allemaal dat er veel (tijds)winst te boeken is door het iedere keer een stapje beter te doen. In deze bijeenkomst richten we de aandacht op het verbinden van het leren en het realiseren in programma’s. We noemen dat ook wel opgavegericht (team)leren. Dat doen we onder begeleiding van Han Nichting, programmamanager en tevens reviewer van programma’s is vanuit Bureau Gateway Review.


Herhandelen in transities

Pascal Lamberigts (Directeur SMC- Strategie en Management Consultants Royal Haskoning DHV)

Op zoek naar de drijfveren van het handelen van jezelf én anderen en de bereidheid om - op basis van dat inzicht - je handelen aan te passen .  

Om effectief te kunnen samenwerken is vaak dieper inzicht nodig in waarom mensen handelen zoals ze handelen. Vanuit welke bronnen komt je handelen eigenlijk voort? Uit je identiteit, je functie, je vakkennis, je organisatie, de opgave? Durf je deze bronnen van je eigen handelen te delen met anderen waarmee je samenwerkt en kan dat gedeelde inzicht leiden tot verbeteringen in samenwerkingen (bv. in programma’s) die dreigen vast te lopen?

‘Herhandelen in transities’ is een model /werkvorm in ontwikkeling en bedoeld als een aanvulling op het ‘Gedeeld Eigenaarschap Actiebord’: een model om organisaties hun bijdrage aan een opgave én hun verwachtingen over de bijdragen van anderen te expliciteren (gericht op ‘dealmaking’). Het model ‘Herhandelen in transities’ probeert de diepere, menselijke dimensie in een samenwerking zichtbaar én bespreekbaar te maken als basis om het eigen handelen vervolgens aan te passen in interactie met anderen.


De kloof tussen management en werkvloer

Peter Scheffer (Manager Projectbeheersing bij ProRail)

Professionaliseren van programmamanagement is meer dan mensen op training sturen. Het formuleren van één taal en enkele formats is niet voldoende. Het gaat erom dat de hele organisatie professioneel gaat opereren. De lijn en organisatie horen hier goed betrokken bij te worden. Het is een verandertraject dat goed ingebed moet worden tussen alle andere lopende verbeteracties en moet aansluiten bij zowel de werkvloer als het management. Bij het initiatief tot professionalisering van programmamanagement binnen ProRail, liepen we op tegen een verschil van beleving over de noodzaak hiervan tussen die van de werkvloer en die van het management. Terwijl de werkvloer heel enthousiast reageerden en medewerking verleende om te komen tot één taal, is het hoger management terughoudend over de noodzaak en het momentum. Het hoger management ziet de inefficiëntie niet die het gevolg is van het feit dat elk programma op een eigen manier de problemen waar ze tegenaan lopen op lost. Dit leverde het besef op dat de boodschap anders gebracht moest worden.


Impact van biases op besluitvorming in en effectiviteit van programma’s 

Cornell Vernooij (Organisatieadviseur bij Ten Have Change Management) 

Decennia aan wetenschappelijk onderzoek leert ons dat wij in ons denken en handelen sterk beïnvloed worden door biases: vooroordelen of denkfouten in onze besluitvorming. Denk aan de confirmation bias: de neiging om vooral informatie te zoeken die onze ideeën ondersteunt en informatie die het tegendeel bewijst te negeren. Bij het werken aan programma’s is hier beperkt aandacht voor en wordt het vaak als een lastig onderwerp ervaren. Een gemiste kans, zeker voor programmamanagers die het verschil willen maken in het nemen van betere besluiten en het effectief realiseren van doelen. Wij gaan graag in gesprek over de toepassing van biases in programma’s en de betekenis voor het vak. Deze sessie wordt verzorgd door Cornell Vernooij, adviseur bij TEN HAVE Change Management. Hij is mede-auteur van het boek Organizational Behaviour and Change Management: The Impact of Cognitive and Social Bias.


16 succesfactoren voor samenwerking in programma’s

Martine de Jong (Adviseur TwynstraGudde) Marieke Blekemolen (Senior adviseur TwynstraGudde)

Het wordt steeds belangrijker om over grenzen van organisatieonderdelen en organisaties heen te kunnen samenwerken, zeker in programma’s. Maar op de grens tussen teams en organisaties ligt niets voor de hand. De gezamenlijke manieren van werken moeten nieuw worden uitgevonden. Wanneer doe je het dan goed? Een aantal jaren geleden hebben we een scan ontwikkeld die daarvoor 16 succesfactoren onderscheidt. Met deze scan kun je onderzoeken hoe vitaal het programma als samenwerkingsverband is en welke aspecten aandacht vragen. Zo kun je gericht werken aan verbeteringen. In deze sessie willen we onderzoeken welke factoren er meer en minder toe doen in programma’s en vooral welke interventies je kunt doen als je lager scoort op bepaalde factoren. Deze sessie wordt begeleid door Martine de Jong en Marieke Blekemolen, beide adviseur bij TwynstraGudde. Martine schreef eerder onder meer het boek Tweebenig samen werken.


Kritische situaties in programma's

Bob Houtkamp (Opdrachtgever, programmamanager, adviseur bij Provincie Zuid-Holland / Organiseren met Aandacht)

Programmamanagers komen regelmatig voor situaties te staan waarvoor er geen eenduidige oplossingen zijn. Waarvoor regels, standaarden of best practices tekortschieten. En waarin ze toch (vaak onder druk) tot een goede afweging moeten komen over hoe te handelen. Situaties waarin het aankomt op hun professionaliteit om goed programmawerk te leveren. Wij noemen dit ‘kritische situaties’. Die beter leren herkennen en daarop je repertoire en identiteit vormgeven, zorgt ervoor dat je steviger staat als professional in dit mooie vak. In deze sessie gaan we op zoek naar die situaties, om die (na de sessie) uit te werken en daarna te kunnen gebruiken om professionaliteit te ontwikkelen (bijvoorbeeld in casuïstiekbesprekingen, intervisie, intercollegiale consultatie, en in het werk). Deze sessie wordt verzorgd door Bob Houtkamp, opdrachtgever en programmamanager bij de provincie Zuid-Holland en adviseur vanuit Organiseren met Aandacht. Het denken over kritische situaties ontwikkelde hij samen met Good Work Company.


Synergie in KPI voor lijn en programma in de zorg

Jan van Bruggen (Projectadviseur Antonius Ziekenhuis)

Niet alle veranderingen in de zorg worden onmiddellijk door de lijnorganisatie omarmt, zeker niet als het doel van het programma ook kostenbesparingen in de lijnorganisatie vraagt.
Hoe kun je vooraf nou zorgdragen voor acceptatie van je verandering? In het Antonius Ziekenhuis in Utrecht hebben ze daar iets op bedacht, gaandeweg de rit. De programmaopdracht is uitgewerkt in één KPI, die uitgewerkt is in de doelstellingen van de verschillende lijnafdelingen van het ziekenhuis.
De bijdragen die een lijnafdeling doet, draagt bij aan de eigen doelstellingen en aan de programmadoelstelling. Hierdoor ontstaat er interactie tussen het programma en de lijnorganisatie waarbij eigenaarschap en betrokkenheid ontstaan.
De interactie bestaat uit “top-down” vertalen van de programmaopdracht in verwachtingen en consequenties voor de lijnafdeling waarbij “bottom-up” de vrijheid wordt gelaten hoe men het doel wil bereiken. In een interactieve workshop laat Jan van Bruggen van het programma “Juiste Zorg, Juiste Plaats, Juiste Kosten” een praktijkvoorbeeld zien hoe je “gelijkgerichtheid” kunt vergroten tussen programma en lijnorganisatie door “pushen vanuit het programma” om te draaien naar “pull vanuit de lijn” om ogenschijnlijk tegengestelde belangen te overbruggen.

De programmaorganisatie als drijvende kracht voor succesvolle organisatietransitie

Arjan de Jong (Senior adviseur TwynstraGudde)

Een strategische heroriëntatie leidt vaak tot een herinrichting van de organisatie. En bij organisatieverandering is één ding zeker: er is pas ruimte voor iets nieuws als je het oude loslaat. Toch is dat loslaten voor bestuurders, managers en medewerkers moeilijk, de nieuwe organisatie staat immers niet meteen stevig. Een programmaorganisatie helpt dan om de transitie van de oude naar de nieuwe situatie goed door te komen en het tempo te maken dat nodig is. Maar hoe zet je een professionele programmaorganisatie op? Hoe creëer je houvast structuur aan te brengen, maar hou je ook de wendbaarheid die nodig is om van oud naar nieuw te komen? Hoe stuur je een dergelijk programma effectief aan? Welke rollen zijn bepalend voor het succes en hoe zorg je ervoor dat die rollen goed ingevuld worden? Hoe zorg je dat de programmaorganisatie goed verbonden is en blijft met de lijn? En hoe zorg je voor een soepele integratie van de programmaorganisatie in de lijn op het moment dat een hulpstructuur niet meer nodig is? Vanuit zijn meer dan 25 jaar ervaring met grote, strategische organisatietransities bij woningcorporaties en zorgorganisaties neemt Arjan de Jong ons mee in de succesfactoren van professioneel programmamanagement bij strategie- en organisatieontwikkeling.


Doelgericht ontwikkelen met Programmabeheersing

Richard Wezelenburg (Senior Adviseur bij WIN) Linda de Klein (Senior adviseur WIN), Nico van den Wollenberg (Adviseur/manager/trainer project- en programmabeheersing Coberg Beheer)

We zien een groei aan programma’s in samenwerkingsverbanden door bijvoorbeeld het opgavegericht werken. Dit vraagt om een professionele bedrijfsvoering. Het belang van programmabeheersing wordt hierdoor steeds groter. Met de invulling van programmabeheersing wordt een solide basis gelegd voor programmasturing. Er ontstaat ritme in de informatievoorziening van zowel projecten en initiatieven naar het programmamanagement als van het programmamanagement naar opdrachtgever. Hierbij fungeert de programmabeheerser ook als een sparringpartner voor het programmamanagement. Programmabeheersing biedt met kennis- en kwaliteitsmanagement de handvatten om professioneel te leren en te verbeteren. Dit leidt binnen een programma tot een betere aanpak, betere besluitvorming en een betere (bij)sturing op het bereiken van de programmadoelen. In deze workshop laten we zien wat er komt kijken bij het inrichten van Programmabeheersing en staan stil bij het belang hiervan. Vervolgens laten we zien hoe je programma’s kunt blijven doorontwikkelen als de basis op orde is.


A bumpy road to success! (professionaliseren van programma’s binnen opgavegericht werken in Het Hogeland)

Roel Gosker (Programmamanager Het Hogeland) Andrew Piso (Strategisch adviseur Het Hogeland)

Het Hogeland is een fusiegemeente in Noord-Groningen ontstaan uit 4 voormalige gemeenten. De complexe problematiek van deze gemeente (bijvoorbeeld het opvangen van de gevolgen van de aardbevingen door de gastwinning, de ontwikkeling van de Eemshaven als energiehub van Nederland) vraagt om een andere manier van werken. Daarbij is opgavegericht werken het leidend principe omdat de gemeente steeds meer van de laatste- de eerste overheid is geworden en de maatschappij meer en meer maatwerk van die overheid eist. Dat vereist integraal, vraaggericht samenwerken op gemeentelijk niveau en een andere houding richting de inwoners en bedrijven. Opgavengericht werken past goed bij deze nieuwe taken en houding. Voor de complexe opgaven worden programma’s ingericht. Professioneel werken in programma’s begint feitelijk met de goede condities vanuit de organisatie. Deze workshop biedt een kijkje in de keuken van Het Hogeland. Hoe wordt opgavegericht werken ingevoerd en op welke wijze wordt gewerkt aan het professionaliseren van het programmamanagement binnen de organisatie? Welke randvoorwaarden waren essentieel om te komen waar we nu staan? Waar zijn we gaandeweg allemaal tegenaan gelopen? We zoomen in op de wijze waarop programma’s worden ingebed in de organisatie en hoe we stappen willen maken in het professionaliseren van programma’s en van opgavengericht werken.


De competenties van een PM in het digitale tijdperk

Peter van Wijk (Management, Digital consultancy Adviesgroep Novius)

In deze tijd van digitale revolutie hebben bedrijven en organisaties de uitdaging om te transformeren, waarbij digitale technologie een overheersende rol speelt. Digitale transformatie kan een enorm scala aan vormen aannemen. Het kan gaan over; het creëren van een unieke klantervaring, het digitaliseren van bedrijfsprocessen, het benutten van data, het omarmen van nieuwe technologie, het opzetten van nieuwe businessmodellen en ga zo maar door.

Meestal gaat het over een combinatie hiervan. Deze complexe vraagstukken zouden bekeken moeten worden vanuit verschillende perspectieven en invalshoeken, om alle belangrijke aspecten van het vraagstuk te belichten en ‘blinde vlekken’ te voorkomen.​ Dit vraagt om een integrale veranderaanpak met drie ‘brillen’, op inhoud, beheersing en mens:

  • De inhoudelijke bril is nodig om inzicht te krijgen in alle inhoudelijke aspecten van het vraagstuk ​(het Novius raamwerk)
  • De beheersmatige bril is nodig voor het realiseren van de verandering binnen de gestelde bedrijfsdoelstellingen en kaders (zoals tijd, kosten, risico’s en baten)​
  • De menselijke bril is nodig om ervoor te zorgen dat betrokkenen de beoogde verandering daadwerkelijk gaan toepassen en blijven toepassen.​

Te vaak wordt er in een verandertraject een eenzijdige nadruk gelegd op slechts een deel van de genoemde aspecten waardoor in de loop van het verandertraject zich steeds meer problemen gaan voordoen die leiden tot verlies van tijd, geld, mensuren, energie en vertrouwen.​ En dus het beoogde effect niet wordt behaald.

In de snel veranderde wereld wordt een brede set competenties gevraagd van de PM. Naast de ‘harde’ inhoudelijke, technologische en vaktechnische kennis worden ‘zachte’ vaardigheden zoals intuïtie, verbeeldingskracht, nieuwsgierigheid, creativiteit, empathie, emotionele en sociale intelligentie meer en meer van belang.​


De zin van herijking: ervaringen van het Deltaprogramma 

Luc de Vries (Programmamanager Nationale Deltaprogramma) Christiaan Elings (Sustainable Transitions Strategy & Collaboration RoyalHaskoningDHV)

Steeds meer programma’s zijn langjarig, denk bijvoorbeeld aan programma’s in wijken en voor gebieden. Het Nationale Deltaprogramma is daar ook een voorbeeld van, met Deltabeslissingen en Voorkeurstrategieën voor gebieden als kern.

De Deltacommissaris rapporteert elk jaar de voortgang van het adaptieve Deltaprogramma aan de Tweede Kamer en geeft dan ook aan welke aandachtspunten er zijn voor het jaar erna. Ieder jaar wordt gemonitoord of de afgesproken inspanningen zijn uitgevoerd en of de doelen daarmee zullen worden bereikt. Voor eventuele bijsturing van koers of tempo wordt een instrumentenkoffer ontwikkeld.

Eens in de zes jaar vindt een herijking plaats. Dat is nodig omdat externe klimaatontwikkelingen en maatschappelijke ontwikkelingen het speelveld veranderen en nieuwe gegevens beschikbaar komen. Ook is er voortschrijdend inzicht waardoor Deltabeslissingen en/of Voorkeurstrategieën wellicht moeten worden herzien. Op dit moment wordt de tweede herijking voorbereid. Daar komen twee lastige vragen bij kijken:

  • Hoe herijken we niet alleen de strategieën en beleidsbeslissingen (inhoud), maar ook naar de manier waarop het programma is georganiseerd (proces)?
  • Hoe stellen we het bestaan van het Deltaprogramma (als organisatiemodel) zelf ter discussie, of niet?

Deze vragen zullen ook bij andere (langjarige) programma’s aan de orde komen: Hoe ver ga je in een herijking en wat stel je daarin ter discussie, en met wie? Graag gaan we daarover in gesprek!


Hoe maak je waardegedreven afwegingen in je programma?!

Mellany Doldersum (Innovatie- & projectmanager, Ingenieursbureau, Gemeente Amsterdam) 

Het Programma Bruggen en Kademuren van de gemeente Amsterdam staat voor de opgave om 850 bruggen en 215 kilometer kademuren in de stad te onderzoeken en waar nodig te herstellen. De kademuren en bruggen zijn onlosmakelijk verbonden aan het systeem van de stad; de impact van de herstelopgave op de stad is dan ook flink. Deze opgave vraagt daarom om een programmatische aanpak. Een programma waar het ontwikkelen van efficiëntere en innovatievere werkwijzen centraal staat om zo het herstel van de kademuren en bruggen in een sneller tempo te realiseren, met zo min mogelijk impact op de stad. Om de juiste keuze te maken in welke herstelmaatregel te treffen, maken we waardegedreven afwegingen. Dit zijn afwegingen waarin (constructieve) veiligheid en kosten zeker een rol spelen, maar we ook kijken naar hoe we waarde voor de stad en de planeet kunnen genereren. Hoe doe je dat? Aan de hand van een casus/dilemma nemen we jullie graag mee in de eerste opzet hoe we vanuit technische scenario’s afwegingen maken op grond van argumenten op het gebied van kosten én waarde voor de stad (behoud van bereikbaarheid en bijdragen aan een toekomstbestendige stad). Daarbij gaan we ook graag in gesprek over hoe we deze eerste afwegingsopzet kunnen optimaliseren – welke ervaringen hebben jullie met het maken van deze afwegingen?


Begeleiden van levende lerende netwerken om transities te versnellen 

Alzira Schaap (Strategie en management consultant Royal HaskoningDHV) Job van den Berg (Strategie en management consultant Royal HaskoningDHV) 

Als iets duidelijk wordt, is het wel dat we als samenleving flink worstelen met veranderingen die zo nodig zijn om een fijne toekomst te garanderen. Bestaande spelregels, systemen en organisaties zijn niet of beperkt in staat om deze uitdagingen aan te kunnen 

We worden uitgedaagd om te verbinden wat niet (meer) verbonden is, wat we in de technologische, organisatorische of bestuurskundige ontwikkelingen ‘uit elkaar hebben gehaald’, onderverdeeld in verschillende disciplines en verantwoordelijkheden, met hun bewust (want overzichtelijker) beperkte kijk op de complexe werkelijkheid. Een ‘levend lerend netwerk’ kan tijdelijk, buiten de bestaande grenzen, tot inzichten en samenwerking komen die wél werken. Dat vraagt wel van het bestaande systeem om ruimte te maken om zo’n netwerk te laten ontstaan, het waarde toe te kennen en met de uitkomsten een nieuwe werkelijkheid te creëren.

Job van den Berg en Alzira Schaap nemen je mee in hun ontwikkelreis. Ze delen de parallelen met het natuurlijke systeem. Zoals met mycelium, een krachtig netwerk van schimmeldraden die het leven draaiende houden onder de grond. Op basis van praktijkcasussen zijn ze tot 5 principes van een Levend Lerend Netwerk gekomen en een organisch proces om wat van nature werkt tot leven te brengen. Deze handvatten blijken erg handig om te kunnen reflecteren, ontwikkelen en bijsturen, om zo het ‘levende’ en ‘lerende’ te versterken. In deze workshop gaan we daar dan ook mee aan de slag, door in groepen te reflecteren op eigen casussen.


Schrijf je hier in voor de wachtlijst

Organisatie

Het PGM Open Event wordt georganiseerd door een projectteam, ondersteund door SPITZ congres en event. Allerlei mensen uit het veld van programmamanagers en inhoudelijke experts leveren een bijdrage om samen tot een mooi programma te komen.

Als je contact met ons wilt opnemen over het PGM Open Event kun je een mail sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Wil je meer over de organisatie achter PGM Open weten, ga dan naar de pagina over ons.

Annuleren of aanpassen
Tot zes weken voor het event kun je kosteloos annuleren door je uit te schrijven via Mijn PGM Open. Ben je als groep aangemeld, maar is een van de deelnemers verhinderd? Tot zes weken voor het event kun je kosteloos annuleren door een mail te sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.Als je tussen zes en drie weken annuleert, volgt 50% restitutie van de deelnamekosten. Als je annuleert binnen drie weken voor aanvang van het event, volgt er geen restitutie van de deelnamekosten. Je plaats mag door een vervanger worden ingenomen. Stuur hiervoor een mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Eerdere events

Hieronder kun je terugkijken naar eerdere events in de vorm van filmpjes, foto’s en presentaties van de sessies die tijdens deze edities zijn verzorgd.

Lees meer …PGM Open Event 2023

PGM Open Event 2023 terugblik

Event 2023

PGM Open Event 26 september 2023

We kijken terug op een mooie editie van het PGM Open Event op 26 september 2023. Het thema was 'Professioneel werken in programma's'. 

Tijdens de 24 workshops en het (ronde) tafelgesprek met Machteld Licht, Lex Pepping en Bob Houtkamp, hebben we vanuit verschillende invalshoeken het onderwerp professioneel werken in programma's belicht. En aan het eind van de dag hebben we flink gelachen bij Rens van der Vorst (Technophilosopher) onze endnote. 

Het was weer een feest om deze dag met ruim 300 deelnemers te beleven. Bedankt aan alle sprekers en deelnemers! We hopen jullie snel weer te zien tijdens onze netwerkbijeenkomsten en schrijf 24 september 2024 vast in je agenda voor het event van dit jaar!

Op deze pagina vind je een mooie terugblik in de vorm van foto's, video-impressie, presentaties van de sprekers en het magazine.

Klik hier voor alle foto's

Klik hier voor het magazine

  • Professioneel werken in programma's

  • Workshop

  • Bob Houtkamp, Lex Pepping, Machteld Licht

  • Workshop

  • Netwerken

  • Rens van der Vorst

Rondetafelgesprek - Professioneel werken in programma's'

Lex Pepping (Projectdirecteur Schiphol), Machteld Licht (Gemeente Den Haag), Bob Houtkamp (Provincie Zuid Holland), Frithjof de Haan (Maatschap voor Communicatie) en Jo Bos (Jo Bos & Co)

De keynote-sessie van dit jaar vullen we iets anders in dan (in de meeste) eerdere jaren, gezien het thema van het event “Professioneel werken in programma’s”.

Waar we eerder experts vroegen in een lezing hun kennis te delen, willen we nu graag het thema onderzoekend aanvliegen, met behulp van de kennis in het netwerk van PGM Open. Immers de samenwerking in het PGM Open Netwerk komt voort uit onze ambitie om samen met professionals uit de praktijk te werken aan ontwikkeling van mensen, organisaties en vak. De mensen die naar wij verwachten het meest actief bezig zijn met de vraag wat professioneel werken in programma’s is.

We hebben gekozen voor een rondetafelgesprek over het onderwerp “Wat is professioneel werken in programma’s” met mensen die daar een mening over hebben:

  • Lex Pepping (Projectdirecteur Zuidelijke Ontwikkeling Schiphol), opleider en assessor van certificering van programmamanagers (IPMA-A)
  • Machteld Licht (Manager Project- en Programma-management bij Gemeente Den Haag), hoofd van een pool van programmamanagers
  • Bob Houtkamp (Provincie Zuid Holland), opdrachtgever van programma’s

Onder leiding van gespreksleider Frithjof de Haan met als secondant namens het PGM Open Jo Bos, zullen zij vanuit verschillende invalshoeken het onderwerp belichten. Uiteraard wordt dit een gesprek waar de deelnemers in de zaal op diverse momenten aan mee kunnen doen.

Het rondetafelgesprek wordt in een context gezet door Jo Bos. Hij zal een aftrap geven over het belang van het thema en aspecten die een rol spelen bij “Professioneel werken in programma’s” en een korte reflectie geven na afloop van het rondetafelgesprek.

Wij hopen op deze manier de deelnemers aan het denken te zetten en extra bagage mee te geven voor de workshops.


End-note Rens van der Vorst

Rens van der Vorst (Technophilosopher @ Fontys University)

In een programma heb je allerlei rollen: programmamanager, opdrachtgever, bateneigenaar en secretaris , om er een paar te noemen. In een wereld die steeds complexer wordt, wordt het steeds belangrijker om deze rollen professioneel in te vullen. Er is alleen één probleem: de rollen worden ingevuld door mensen. Mensen die wel professioneel willen werken, maar ook constant bloot staan aan de verleidingen van digitale technologie. Als professional, maar zeker ook als mens. Dat levert allerlei nieuwe vragen op. Hoe kunnen mensen professioneel werken in een wereld vol met exponentiële digitale technologie? Waar en wanneer kunnen we mensen beter vervangen door digitale technologie? Wanneer helpt technologie ons om een beter mens te worden of een betere professional en wanneer juist niet. Een goed begrip van de impact van technologie is een vereiste om voor jezelf te bepalen hoe jij een beter mens & professional wil worden in een betere wereld met betere technologie. In deze sessie deelt Rens van der Vorst zijn hilarische maar onmisbare inzichten. Hoe verandert technologie ons? Wat betekent dat? Kunnen we kritisch zijn op technologie én vóór vooruitgang? Hoe krijgen we een betere wereld met technologie? En wat is beter? En waarom moeten we zo nu en dan onze innerlijke Digitale Gremlin ontketenen?

Download presentatie


Organiseren vanuit mensen én inhoud: leren, reflecteren en doen

Vinitha Siebers (Dr. Strategie en management consultant Royal HaskoningDHV) Wim Timmerman (Adviseur Strategisch Assetmanagement en Organisatieontwikkeling RoyalHaskoningDHV)

De transities in het fysieke domein vragen veel van publieke organisaties en de professionals die daarin werken. Of het nu om een bestuurder, manager, programmamaker of beleidsadviseur gaat. Er ligt veel op hun bord terwijl de omgeving onzeker en veranderlijk is. De opgaven zijn steeds meer met elkaar verknoopt, er komen vaak (politieke) ambities bij of worden bijgesteld en het speelveld verandert voortdurend. Met als gevolg dat de oplossing voor een vraagstuk vaak (groten)deels buiten de deur liggen. Maar hoe dit te organiseren? Wat vraagt dit van bestuurders en managers naast alle werkzaamheden die ze al op hun bordje hebben? Hoe doorbreek je patronen en krijg je mensen in beweging? Als advies- en ingenieursbureau zien we steeds meer van dit soort organisatievragen op ons afkomen en worden wij door opdrachtgevers gevraagd daarbij te helpen.

 

Voor organisatieontwikkeling in het fysieke domein hebben wij een aantal principes ontwikkeld die ons als adviseurs helpen in het werk. De rode draad is: organiseren vanuit inhoud en mensen. De opgave buiten in de fysieke leefomgeving en de samenwerking tussen actoren in het vinden van duurzame vergezichten én praktische oplossingen voor morgen leidend, terwijl de daarvoor benodigde vernieuwing van organisaties zondermeer belangrijk is, maar steeds ondersteunend aan de opgave. Wij denken dat de principes jou als programmamanager ook goed van pas kunnen komen. Een programma heeft immers ook altijd een organisatiecomponent. In deze workshop introduceren we de principes, deze kunnen helpen de kracht van programma's beter te benutten en je niet te laten beperken door structuren. We zullen samen betekenis geven aan de principes voor het vak van programmamanagement, we reflecteren, wisselen ervaringen uit en puzzelen met het toepassen van de principes.

Download presentatie


Portfoliomanagement-Game: kiezen en bemensen binnen een programma 

Amir Sharafkani (Senior adviseur TwynstraGudde) Marit Wegemans (Senior adviseur TwynstraGudde) Frederieke Sedee (Adviseur TwynstraGudde)

Een programma is gericht op doelrealisatie vanuit de samenhang tussen alle inspanningen. Maar welke inspanningen zijn het meest geschikt om nu te starten en welke zou je juist moeten ‘parkeren’? In de Portfoliomanagement-Game stap schuif je aan de portfoliotafel dat speciaal voor een grootschalig programma is opgezet. Samen met strategische adviseurs, capaciteitsleveranciers en programmaleden maak je moeilijke keuzes over welke projecten het meest waardevol én het meest haalbaar zijn voor het programma. Portfoliomanagement (PFM) is in de kern een integraal keuzeproces om te komen tot de meest waardevolle én haalbare inspanningen. PFM-principes kunnen zowel ‘boven’ (organisatiebreed, over de programma’s heen) als ‘binnen’ een programma helpen in het maken van de juiste keuzes. Hiermee raakt dit vooral aan de organisatie kant van programma’s, waarbij PFM een programma helpt in het creëren van de juiste condities. Denk daarbij aan het in samenspraak met capaciteitsleveranciers organiseren van de door het programma gevraagde capaciteit en expertises. Maar ook aan het (tussentijds her-) programmeren van de inspanningen door integraal te kiezen om een inspanning te versnellen of te vertragen.

Download presentatie


Bouwen aan een professioneel team van project- & programmamanagers

Machteld Licht (Manager Project- en Programmamanagement bij Gemeente Den Haag) Fred Dukel (Algemeen Directeur SZW Gemeente Den Haag)

De gemeente Den Haag, dienst SZW, heeft al 5 jaar een eigen team van project- en programmamanagers. In die 5 jaar is project- en programmamanagement uitgegroeid van een speerpunt op de agenda van het DT tot een echt vakgenootschap met specialisme. Hoe is dat gelukt? En hoe functioneert zo'n professioneel team binnen de staande organisatie? De algemeen directeur Fred Dukel, en de manager van het team Machteld Licht praten je bij. Aspecten waar we het over gaan hebben zijn positionering (samenspel), portfoliomanagement en professionaliteit van het team.  

Download presentatie


Goed teamwerk realiseren als programmateam: een kunst en kunde! 

Karin Derksen (Organisatieadviseur, docent en onderzoeker)

In een programma werk je met allerlei teams. Zo heb je het programmateam, er zijn projectteams en in de staande organisatie en daarbuiten (bijvoorbeeld in andere organisaties) zijn er ook teams waarmee en waarvoor je werkt. Je werkt met mensen die naast het programma ook in allerlei andere teams zitten. In deze sessie richten we ons vooral op het programmateam. Wat is dan ‘goed teamwerk’? Hoe kom je tot goed teamwerk en welke condities moeten daarvoor ingevuld worden? Hoe, waarom en hoe vaak evalueer je met elkaar dat teamwerk? Door op zoek te gaan naar antwoorden op dit soort vragen, werken we aan professioneel teamwerk in programma’s. Deze sessie staat onder begeleiding van Karin Derksen die onder meer het boek Goed teamwerk schreef, winnaar van de Ooa boek van het jaar verkiezing 2022.

Download presentatie


Welke lessen kunnen wij leren vanuit Kazakhstan? Over gevangenissen en over het professionaliseren van programma’s 

Peter Coesmans (managing director P2 en lead assessor IPMA)

Een baanbrekend programma over humanisering van het gevangenissysteem in Kazakhstan. Lessen geleerd aan de hand van een beoordeling van dat programma, uitgevoerd in Kazakhstan in 2018, op basis van de project/programma excellence baseline. Dit programma wordt al vele jaren gebruikt als internationale standaard voor het beoordelen van de professionaliteit van programma’s. Peter Coesmans is mede-ontwikkelaar ervan en is internationaal lead assessor en trainer van assessoren. Hij deelt zijn ervaringen op basis van een door hemzelf uitgevoerd assessment in Kazakhstan. Ervaringen van een baanbrekend programma, ervaringen van het beoordelen en adviseren van dat programma. En ervaringen van de hoofd beoordelaar.

Download presentatie


Programmaondersteuning op de kaart!

Paul Lafort (Programmasecretaris gemeente Nissewaard)

Het programmateam bestaat uit verschillende rollen, een programmamanager, programmamedewerkers, strategische adviseurs, communicatieadviseurs etc. De manier waarop deze rollen ingevuld worden verschillen, van groot tot klein. De invulling van de rollen is dan ook gebonden aan de situatie waar een programma zich in bevind. In deze bijeenkomst richten we de aandacht op de ondersteuning van de programmamanager en het programmateam. Op welke manier kan een programmasecretaris ondersteuning bieden aan het totale programma zodat iedereen zich bezig kan houden met de hoofdzaken? Tijdens deze sessie worden ervaringen van een programmasecretaris gedeeld, worden deelnemers uitgedaagd om te prioriteren en krijgen deelnemers inzicht in wat ondersteuning kan bieden voor een programma".

Download presentatie


Opgavegericht leren in programma's

Han Nichting (Verandermanagement, impact-coaching van individuen en teams bij Svenon)

Vaak gaat de focus in programma’s in eerste instantie uit naar het ‘realiseren’: projecten en activiteiten opstarten, opleveren en afronden, voortgang boeken, verandering op gang trekken, deadlines halen en baten verzilveren. Niet vreemd, want daarvoor was het programma ook bedoeld. Wat er dan meestal bij inschiet, is het ‘leren’. Bijvoorbeeld door even een stapje terug te doen, de boel te overzien en met elkaar te bespreken hoe het (nog) beter kan. Gebrek aan tijd of gelegenheid is dan het veelgehoorde argument. Ook al weten we allemaal dat er veel (tijds)winst te boeken is door het iedere keer een stapje beter te doen. In deze bijeenkomst richten we de aandacht op het verbinden van het leren en het realiseren in programma’s. We noemen dat ook wel opgavegericht (team)leren. Dat doen we onder begeleiding van Han Nichting, programmamanager en tevens reviewer van programma’s is vanuit Bureau Gateway Review.

Download presentatie


Herhandelen in transities

Pascal Lamberigts (Directeur SMC- Strategie en Management Consultants Royal Haskoning DHV)

Op zoek naar de drijfveren van het handelen van jezelf én anderen en de bereidheid om - op basis van dat inzicht - je handelen aan te passen .  

Om effectief te kunnen samenwerken is vaak dieper inzicht nodig in waarom mensen handelen zoals ze handelen. Vanuit welke bronnen komt je handelen eigenlijk voort? Uit je identiteit, je functie, je vakkennis, je organisatie, de opgave? Durf je deze bronnen van je eigen handelen te delen met anderen waarmee je samenwerkt en kan dat gedeelde inzicht leiden tot verbeteringen in samenwerkingen (bv. in programma’s) die dreigen vast te lopen?

‘Herhandelen in transities’ is een model /werkvorm in ontwikkeling en bedoeld als een aanvulling op het ‘Gedeeld Eigenaarschap Actiebord’: een model om organisaties hun bijdrage aan een opgave én hun verwachtingen over de bijdragen van anderen te expliciteren (gericht op ‘dealmaking’). Het model ‘Herhandelen in transities’ probeert de diepere, menselijke dimensie in een samenwerking zichtbaar én bespreekbaar te maken als basis om het eigen handelen vervolgens aan te passen in interactie met anderen.

Download presentatie


De kloof tussen management en werkvloer

Peter Scheffer (Manager Projectbeheersing bij ProRail)

Professionaliseren van programmamanagement is meer dan mensen op training sturen. Het formuleren van één taal en enkele formats is niet voldoende. Het gaat erom dat de hele organisatie professioneel gaat opereren. De lijn en organisatie horen hier goed betrokken bij te worden. Het is een verandertraject dat goed ingebed moet worden tussen alle andere lopende verbeteracties en moet aansluiten bij zowel de werkvloer als het management. Bij het initiatief tot professionalisering van programmamanagement binnen ProRail, liepen we op tegen een verschil van beleving over de noodzaak hiervan tussen die van de werkvloer en die van het management. Terwijl de werkvloer heel enthousiast reageerden en medewerking verleende om te komen tot één taal, is het hoger management terughoudend over de noodzaak en het momentum. Het hoger management ziet de inefficiëntie niet die het gevolg is van het feit dat elk programma op een eigen manier de problemen waar ze tegenaan lopen op lost. Dit leverde het besef op dat de boodschap anders gebracht moest worden.

Download presentatie


Synergie in KPI voor lijn en programma in de zorg

Jan van Bruggen (Projectadviseur Antonius Ziekenhuis)

Niet alle veranderingen in de zorg worden onmiddellijk door de lijnorganisatie omarmt, zeker niet als het doel van het programma ook kostenbesparingen in de lijnorganisatie vraagt.
Hoe kun je vooraf nou zorgdragen voor acceptatie van je verandering? In het Antonius Ziekenhuis in Utrecht hebben ze daar iets op bedacht, gaandeweg de rit. De programmaopdracht is uitgewerkt in één KPI, die uitgewerkt is in de doelstellingen van de verschillende lijnafdelingen van het ziekenhuis.
De bijdragen die een lijnafdeling doet, draagt bij aan de eigen doelstellingen en aan de programmadoelstelling. Hierdoor ontstaat er interactie tussen het programma en de lijnorganisatie waarbij eigenaarschap en betrokkenheid ontstaan.
De interactie bestaat uit “top-down” vertalen van de programmaopdracht in verwachtingen en consequenties voor de lijnafdeling waarbij “bottom-up” de vrijheid wordt gelaten hoe men het doel wil bereiken. In een interactieve workshop laat Jan van Bruggen van het programma “Juiste Zorg, Juiste Plaats, Juiste Kosten” een praktijkvoorbeeld zien hoe je “gelijkgerichtheid” kunt vergroten tussen programma en lijnorganisatie door “pushen vanuit het programma” om te draaien naar “pull vanuit de lijn” om ogenschijnlijk tegengestelde belangen te overbruggen.

Download presentatie


De programmaorganisatie als drijvende kracht voor succesvolle organisatietransitie

Arjan de Jong (Senior adviseur TwynstraGudde)

Een strategische heroriëntatie leidt vaak tot een herinrichting van de organisatie. En bij organisatieverandering is één ding zeker: er is pas ruimte voor iets nieuws als je het oude loslaat. Toch is dat loslaten voor bestuurders, managers en medewerkers moeilijk, de nieuwe organisatie staat immers niet meteen stevig. Een programmaorganisatie helpt dan om de transitie van de oude naar de nieuwe situatie goed door te komen en het tempo te maken dat nodig is. Maar hoe zet je een professionele programmaorganisatie op? Hoe creëer je houvast structuur aan te brengen, maar hou je ook de wendbaarheid die nodig is om van oud naar nieuw te komen? Hoe stuur je een dergelijk programma effectief aan? Welke rollen zijn bepalend voor het succes en hoe zorg je ervoor dat die rollen goed ingevuld worden? Hoe zorg je dat de programmaorganisatie goed verbonden is en blijft met de lijn? En hoe zorg je voor een soepele integratie van de programmaorganisatie in de lijn op het moment dat een hulpstructuur niet meer nodig is? Vanuit zijn meer dan 25 jaar ervaring met grote, strategische organisatietransities bij woningcorporaties en zorgorganisaties neemt Arjan de Jong ons mee in de succesfactoren van professioneel programmamanagement bij strategie- en organisatieontwikkeling.

Download presentatie


Doelgericht ontwikkelen met Programmabeheersing

Richard Wezelenburg (Senior Adviseur bij WIN) Linda de Klein (Senior adviseur WIN), Nico van den Wollenberg (Adviseur/manager/trainer project- en programmabeheersing Coberg Beheer)

We zien een groei aan programma’s in samenwerkingsverbanden door bijvoorbeeld het opgavegericht werken. Dit vraagt om een professionele bedrijfsvoering. Het belang van programmabeheersing wordt hierdoor steeds groter. Met de invulling van programmabeheersing wordt een solide basis gelegd voor programmasturing. Er ontstaat ritme in de informatievoorziening van zowel projecten en initiatieven naar het programmamanagement als van het programmamanagement naar opdrachtgever. Hierbij fungeert de programmabeheerser ook als een sparringpartner voor het programmamanagement. Programmabeheersing biedt met kennis- en kwaliteitsmanagement de handvatten om professioneel te leren en te verbeteren. Dit leidt binnen een programma tot een betere aanpak, betere besluitvorming en een betere (bij)sturing op het bereiken van de programmadoelen. In deze workshop laten we zien wat er komt kijken bij het inrichten van Programmabeheersing en staan stil bij het belang hiervan. Vervolgens laten we zien hoe je programma’s kunt blijven doorontwikkelen als de basis op orde is.

Download presentatie


A bumpy road to success! (professionaliseren van programma’s binnen opgavegericht werken in Het Hogeland)

Roel Gosker (Programmamanager Het Hogeland) Andrew Piso (Strategisch adviseur Het Hogeland)

Het Hogeland is een fusiegemeente in Noord-Groningen ontstaan uit 4 voormalige gemeenten. De complexe problematiek van deze gemeente (bijvoorbeeld het opvangen van de gevolgen van de aardbevingen door de gastwinning, de ontwikkeling van de Eemshaven als energiehub van Nederland) vraagt om een andere manier van werken. Daarbij is opgavegericht werken het leidend principe omdat de gemeente steeds meer van de laatste- de eerste overheid is geworden en de maatschappij meer en meer maatwerk van die overheid eist. Dat vereist integraal, vraaggericht samenwerken op gemeentelijk niveau en een andere houding richting de inwoners en bedrijven. Opgavengericht werken past goed bij deze nieuwe taken en houding. Voor de complexe opgaven worden programma’s ingericht. Professioneel werken in programma’s begint feitelijk met de goede condities vanuit de organisatie. Deze workshop biedt een kijkje in de keuken van Het Hogeland. Hoe wordt opgavegericht werken ingevoerd en op welke wijze wordt gewerkt aan het professionaliseren van het programmamanagement binnen de organisatie? Welke randvoorwaarden waren essentieel om te komen waar we nu staan? Waar zijn we gaandeweg allemaal tegenaan gelopen? We zoomen in op de wijze waarop programma’s worden ingebed in de organisatie en hoe we stappen willen maken in het professionaliseren van programma’s en van opgavengericht werken.

Download presentatie


De zin van herijking: ervaringen van het Deltaprogramma 

Luc de Vries (Programmamanager Nationale Deltaprogramma) Christiaan Elings (Sustainable Transitions Strategy & Collaboration RoyalHaskoningDHV)

Steeds meer programma’s zijn langjarig, denk bijvoorbeeld aan programma’s in wijken en voor gebieden. Het Nationale Deltaprogramma is daar ook een voorbeeld van, met Deltabeslissingen en Voorkeurstrategieën voor gebieden als kern.

De Deltacommissaris rapporteert elk jaar de voortgang van het adaptieve Deltaprogramma aan de Tweede Kamer en geeft dan ook aan welke aandachtspunten er zijn voor het jaar erna. Ieder jaar wordt gemonitoord of de afgesproken inspanningen zijn uitgevoerd en of de doelen daarmee zullen worden bereikt. Voor eventuele bijsturing van koers of tempo wordt een instrumentenkoffer ontwikkeld.

Eens in de zes jaar vindt een herijking plaats. Dat is nodig omdat externe klimaatontwikkelingen en maatschappelijke ontwikkelingen het speelveld veranderen en nieuwe gegevens beschikbaar komen. Ook is er voortschrijdend inzicht waardoor Deltabeslissingen en/of Voorkeurstrategieën wellicht moeten worden herzien. Op dit moment wordt de tweede herijking voorbereid. Daar komen twee lastige vragen bij kijken:

  • Hoe herijken we niet alleen de strategieën en beleidsbeslissingen (inhoud), maar ook naar de manier waarop het programma is georganiseerd (proces)?
  • Hoe stellen we het bestaan van het Deltaprogramma (als organisatiemodel) zelf ter discussie, of niet?

Deze vragen zullen ook bij andere (langjarige) programma’s aan de orde komen: Hoe ver ga je in een herijking en wat stel je daarin ter discussie, en met wie? Graag gaan we daarover in gesprek!

Download presentatie


Hoe maak je waardegedreven afwegingen in je programma?!

Mellany Doldersum (Innovatie- & projectmanager, Ingenieursbureau, Gemeente Amsterdam) 

Het Programma Bruggen en Kademuren van de gemeente Amsterdam staat voor de opgave om 850 bruggen en 215 kilometer kademuren in de stad te onderzoeken en waar nodig te herstellen. De kademuren en bruggen zijn onlosmakelijk verbonden aan het systeem van de stad; de impact van de herstelopgave op de stad is dan ook flink. Deze opgave vraagt daarom om een programmatische aanpak. Een programma waar het ontwikkelen van efficiëntere en innovatievere werkwijzen centraal staat om zo het herstel van de kademuren en bruggen in een sneller tempo te realiseren, met zo min mogelijk impact op de stad. Om de juiste keuze te maken in welke herstelmaatregel te treffen, maken we waardegedreven afwegingen. Dit zijn afwegingen waarin (constructieve) veiligheid en kosten zeker een rol spelen, maar we ook kijken naar hoe we waarde voor de stad en de planeet kunnen genereren. Hoe doe je dat? Aan de hand van een casus/dilemma nemen we jullie graag mee in de eerste opzet hoe we vanuit technische scenario’s afwegingen maken op grond van argumenten op het gebied van kosten én waarde voor de stad (behoud van bereikbaarheid en bijdragen aan een toekomstbestendige stad). Daarbij gaan we ook graag in gesprek over hoe we deze eerste afwegingsopzet kunnen optimaliseren – welke ervaringen hebben jullie met het maken van deze afwegingen?

Download presentatie


Begeleiden van levende lerende netwerken om transities te versnellen 

Alzira Schaap (Strategie en management consultant Royal HaskoningDHV) Job van den Berg (Strategie en management consultant Royal HaskoningDHV) 

Als iets duidelijk wordt, is het wel dat we als samenleving flink worstelen met veranderingen die zo nodig zijn om een fijne toekomst te garanderen. Bestaande spelregels, systemen en organisaties zijn niet of beperkt in staat om deze uitdagingen aan te kunnen 

We worden uitgedaagd om te verbinden wat niet (meer) verbonden is, wat we in de technologische, organisatorische of bestuurskundige ontwikkelingen ‘uit elkaar hebben gehaald’, onderverdeeld in verschillende disciplines en verantwoordelijkheden, met hun bewust (want overzichtelijker) beperkte kijk op de complexe werkelijkheid. Een ‘levend lerend netwerk’ kan tijdelijk, buiten de bestaande grenzen, tot inzichten en samenwerking komen die wél werken. Dat vraagt wel van het bestaande systeem om ruimte te maken om zo’n netwerk te laten ontstaan, het waarde toe te kennen en met de uitkomsten een nieuwe werkelijkheid te creëren.

Job van den Berg en Alzira Schaap nemen je mee in hun ontwikkelreis. Ze delen de parallelen met het natuurlijke systeem. Zoals met mycelium, een krachtig netwerk van schimmeldraden die het leven draaiende houden onder de grond. Op basis van praktijkcasussen zijn ze tot 5 principes van een Levend Lerend Netwerk gekomen en een organisch proces om wat van nature werkt tot leven te brengen. Deze handvatten blijken erg handig om te kunnen reflecteren, ontwikkelen en bijsturen, om zo het ‘levende’ en ‘lerende’ te versterken. In deze workshop gaan we daar dan ook mee aan de slag, door in groepen te reflecteren op eigen casussen.


Klimaatdoelen realiseren: hoe geef je een veranderstrategie vorm?

Fay van Zeijl (Adviseur Duurzaamheid TwynstraGudde) Saskia van Weeren (Adviseur duurzaamheid Artodicacto)

Het halen van klimaatdoelen is, naast een technisch vraagstuk, vooral ook een organisatorisch vraagstuk. Vanuit vijf organisatorsiche invalshoeken gaan we in op in hoeverre programma in staat is om haar klimaatambities waar te maken. Het volwassenheidmodel geeft daarbij integraal inzicht in de opgave en is een hulpmiddel voor het vormgeven van een veranderstrategie.  We kijken naar het beleid, de processen, de besturing, de informatiestromen en de cultuur. Tijden deze sessie vullen we een quickscan in zodat u gelijk een beeld heeft van uw organisatie. Fay van Zeijl en Saskia van Weeren zijn beide programmamanager duurzaamheid, en helpen organisaties bij het vormgeven van duurzaamheidstransities


Opdrachtgever zegt GO, werkelijkheid zegt (nog) NO

Inge van Kooten-Satter (Impactmaker i3 Organisatie Ontwikkeling) Pieter de Bey (Directeur Santeon)

Zorg bij Jou is een programma van de zeven Santeon ziekenhuizen met als doel digitale transformatie van de zorg door thuismonitoring op grote schaal toe te passen. Een echte 'bold move'. Vanuit opdrachtgever Pieter de Bey (directeur Santeon) en de stuurgroep is er een sterke voorkeur voor een voorspelbare en bekende route richting het doel. 'Dat moet toch kunnen, want bij verschillende aandoeningen is thuismonitoring al succesvol geïmplementeerd in één van onze ziekenhuizen', aldus Pieter. In de toch al zo complexe wereld is dit een programmatische strategie die veel opdrachtgevers willen hebben.  

Maar, wat als je als veranderaar een heel andere werkelijkheid aantreft? Zoals veel zorgverleners die Zorg bij Jou nog niet omarmd hebben. Of afwachtende patiënten, die bang zijn om hun oude zorg te verliezen. Of, de én-én situatie. We verlenen de oude én nieuwe zorg en creëren zo een groter probleem. Of de twijfels over hoe monitoren op grote schaal zal gaan werken. Deze werkelijkheid vraagt duidelijk om een meer adaptieve strategie. Een strategie waarin je snel leert wat wel en niet werkt. Een aanpak waar je kleinschalig begint met bijvoorbeeld proeftuinen. Nogal in tegenspraak met de voorkeur van de opdrachtgever. 

Veranderaar Inge van Kooten (i3 Organisatie Ontwikkeling) is het in ieder geval over één ding roerend eens met Pieter: Zorg bij Jou is een bold move! In een interactieve workshop nemen Pieter en Inge je mee langs de tijdlijn van het programma, waarin we telkens op anekdotische wijze onze verschillende perspectieven met je delen. We dagen je uit om een bijdrage te leveren aan het realiseren van onze 'bold move'.


Principes voor programma's

Björn Prevaas (Organisatieadviseur en eigenaar van Good Work Company)

Vaak gaat in organisaties en programma’s de aandacht uit naar stappenplannen, formats en instrumenten voor programma’s en het uniformeren daarvan. ‘Want dan doen we het allemaal op dezelfde manier.’ De principes van waaruit we werken zouden echter veel meer bepalend moeten zijn voor hoe we handelen als programmamanagers. Die zijn namelijk veel duurzamer en fundamenteler. Maar welke principes vinden we dan waardevol? Er zijn verschillende standaarden, zoals Werken aan Programma’s, Programmatisch Creëren en Managing Successful Programmes. Allemaal vertrekken ze vanuit net wat andere principes. Welke doen er echt toe, welke moeten we in de prullenbak gooien en welke voegen we toe? We gaan op zoek naar welke (maximaal) zeven leidende principes voor ons het meest ertoe doen bij het werken aan programma’s. Deze sessie staat onder begeleiding van Björn Prevaas, eigenaar van Good Work Company en kernteamlid van PGM Open.


KOMPAS 2.0; gericht op weg naar een programmavriendelijke organisatie 

Martijn Akkersdijk (Partner bij Kunci, management en organisatieadvies) Helmuth Stoop (Partner en Senior adviseur TwynstraGudde en kernteamlid PGM Open)

De programmavriendelijkheid van de organisatie is in grote mate bepalend voor het succes van programma’s. Hoe goed je je programma ook opzet en hoe competent je als programma-manager ook bent, de context waarin je het programma uitvoert, bepaalt het succes dat je kunt hebben. Als je als organisatie beter wilt worden in het werken in, aan en met programma’s, weet dan waar je staat (huidige mate van programma-vriendelijkheid) en zoek gericht naar de manier waarop professionalisering slim is aan te pakken. Daar helpt het KOMPAS bij. Gebruik van het KOMPAS© geeft je een analyse van de huidige staat van de organisatie in programmatisch werken; je krijgt inzicht in de organisatiekenmerken en -mechanismen die bevorderend en belemmerend werken voor programmatisch werken. Met dat inzicht heb je de hefboom in handen om de (verdere) professionalisering van programmatisch werken op een effectieve en efficiënte wijze vorm te geven. Laagdrempelig, ervaringsgericht, praktisch en leuk.


Impact van biases op besluitvorming in en effectiviteit van programma’s 

Cornell Vernooij (Organisatieadviseur bij Ten Have Change Management) 

Decennia aan wetenschappelijk onderzoek leert ons dat wij in ons denken en handelen sterk beïnvloed worden door biases: vooroordelen of denkfouten in onze besluitvorming. Denk aan de confirmation bias: de neiging om vooral informatie te zoeken die onze ideeën ondersteunt en informatie die het tegendeel bewijst te negeren. Bij het werken aan programma’s is hier beperkt aandacht voor en wordt het vaak als een lastig onderwerp ervaren. Een gemiste kans, zeker voor programmamanagers die het verschil willen maken in het nemen van betere besluiten en het effectief realiseren van doelen. Wij gaan graag in gesprek over de toepassing van biases in programma’s en de betekenis voor het vak. Deze sessie wordt verzorgd door Cornell Vernooij, adviseur bij TEN HAVE Change Management. Hij is mede-auteur van het boek Organizational Behaviour and Change Management: The Impact of Cognitive and Social Bias.


16 succesfactoren voor samenwerking in programma’s

Martine de Jong (Adviseur TwynstraGudde) Marieke Blekemolen (Senior adviseur TwynstraGudde)

Het wordt steeds belangrijker om over grenzen van organisatieonderdelen en organisaties heen te kunnen samenwerken, zeker in programma’s. Maar op de grens tussen teams en organisaties ligt niets voor de hand. De gezamenlijke manieren van werken moeten nieuw worden uitgevonden. Wanneer doe je het dan goed? Een aantal jaren geleden hebben we een scan ontwikkeld die daarvoor 16 succesfactoren onderscheidt. Met deze scan kun je onderzoeken hoe vitaal het programma als samenwerkingsverband is en welke aspecten aandacht vragen. Zo kun je gericht werken aan verbeteringen. In deze sessie willen we onderzoeken welke factoren er meer en minder toe doen in programma’s en vooral welke interventies je kunt doen als je lager scoort op bepaalde factoren. Deze sessie wordt begeleid door Martine de Jong en Marieke Blekemolen, beide adviseur bij TwynstraGudde. Martine schreef eerder onder meer het boek Tweebenig samen werken.


De competenties van een PM in het digitale tijdperk

Peter van Wijk (Management, Digital consultancy Adviesgroep Novius)

In deze tijd van digitale revolutie hebben bedrijven en organisaties de uitdaging om te transformeren, waarbij digitale technologie een overheersende rol speelt. Digitale transformatie kan een enorm scala aan vormen aannemen. Het kan gaan over; het creëren van een unieke klantervaring, het digitaliseren van bedrijfsprocessen, het benutten van data, het omarmen van nieuwe technologie, het opzetten van nieuwe businessmodellen en ga zo maar door.

Meestal gaat het over een combinatie hiervan. Deze complexe vraagstukken zouden bekeken moeten worden vanuit verschillende perspectieven en invalshoeken, om alle belangrijke aspecten van het vraagstuk te belichten en ‘blinde vlekken’ te voorkomen.​ Dit vraagt om een integrale veranderaanpak met drie ‘brillen’, op inhoud, beheersing en mens:

  • De inhoudelijke bril is nodig om inzicht te krijgen in alle inhoudelijke aspecten van het vraagstuk ​(het Novius raamwerk)
  • De beheersmatige bril is nodig voor het realiseren van de verandering binnen de gestelde bedrijfsdoelstellingen en kaders (zoals tijd, kosten, risico’s en baten)​
  • De menselijke bril is nodig om ervoor te zorgen dat betrokkenen de beoogde verandering daadwerkelijk gaan toepassen en blijven toepassen.​

Te vaak wordt er in een verandertraject een eenzijdige nadruk gelegd op slechts een deel van de genoemde aspecten waardoor in de loop van het verandertraject zich steeds meer problemen gaan voordoen die leiden tot verlies van tijd, geld, mensuren, energie en vertrouwen.​ En dus het beoogde effect niet wordt behaald.

In de snel veranderde wereld wordt een brede set competenties gevraagd van de PM. Naast de ‘harde’ inhoudelijke, technologische en vaktechnische kennis worden ‘zachte’ vaardigheden zoals intuïtie, verbeeldingskracht, nieuwsgierigheid, creativiteit, empathie, emotionele en sociale intelligentie meer en meer van belang.​


Kritische situaties in programma's

Bob Houtkamp (Opdrachtgever, programmamanager, adviseur bij Provincie Zuid-Holland / Organiseren met Aandacht)

Programmamanagers komen regelmatig voor situaties te staan waarvoor er geen eenduidige oplossingen zijn. Waarvoor regels, standaarden of best practices tekortschieten. En waarin ze toch (vaak onder druk) tot een goede afweging moeten komen over hoe te handelen. Situaties waarin het aankomt op hun professionaliteit om goed programmawerk te leveren. Wij noemen dit ‘kritische situaties’. Die beter leren herkennen en daarop je repertoire en identiteit vormgeven, zorgt ervoor dat je steviger staat als professional in dit mooie vak. In deze sessie gaan we op zoek naar die situaties, om die (na de sessie) uit te werken en daarna te kunnen gebruiken om professionaliteit te ontwikkelen (bijvoorbeeld in casuïstiekbesprekingen, intervisie, intercollegiale consultatie, en in het werk). Deze sessie wordt verzorgd door Bob Houtkamp, opdrachtgever en programmamanager bij de provincie Zuid-Holland en adviseur vanuit Organiseren met Aandacht. Het denken over kritische situaties ontwikkelde hij samen met Good Work Company.

Organisatie

Het PGM Open Event wordt georganiseerd door een projectteam, ondersteund door SPITZ congres en event. Allerlei mensen uit het veld van programmamanagers en inhoudelijke experts leveren een bijdrage om samen tot een mooi programma te komen.

Als je contact met ons wilt opnemen over het PGM Open Event kun je een mail sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Wil je meer over de organisatie achter PGM Open weten, ga dan naar de pagina over ons.

Eerdere events

Hieronder kun je terugkijken naar eerdere events in de vorm van filmpjes, foto’s en presentaties van de sessies die tijdens deze edities zijn verzorgd.

Lees meer …PGM Open Event 2023 terugblik

Netwerkbijeenkomst “Wat kan portfoliomanagement voor de programmamanager betekenen?”

Ruim 20 mensen sloten op 28 november aan bij een digitale kennissessie over portfoliomanagement en hoe dat de programmamanager kan helpen in het creëren van betere context voor het invullen van zijn of haar rol.

In veel organisaties is het deel van de opgaven dat in programma’s opgepakt wordt steeds groter geworden. Daarmee wordt de afweging over waar de beperkte middelen van een organisatie aan worden besteed steeds belangrijker. Met name als het gaat om de altijd beperkte uren van medewerkers. De roep om te komen tot een bewustere en betere afweging waaraan de middelen worden besteed wordt steeds luider. En dan komt al snel het begrip portfoliomanagement op tafel. Soms als zo’n beetje de “holy grail” die alles moet oplossen. (Programma)managers van de gemeenten Het Hogeland, Nissewaard en Den Haag gaven hun praktische kijk op dit vraagstuk en de trajecten waarin zij proberen meer grip te krijgen op de prioriteiten in opgaven. Amir Sharafkhani en Hanne van Kasteren van TwynstraGudde vertelden over hun visie op portfoliomanagement en de manier waarop zij werken aan implementatie ervan binnen organisaties. Al deze invalshoeken leiden tot een mooie uitwisseling van ervaringen en vragen over hoe het goed inregelen van portfoliomanagement een van de belangrijke knoppen kan zijn voor het inregelen van een organisatie die opgavengericht werkt.

Heb je belangstelling dan kun je de presentatie van deze bijeenkomst opvragen via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Afbeelding_netwerk_LR.png